Türkistan’da Gördüğüm Gerçek ve Bizim Tartıştıklarımız
Bir haftadır Türk dünyasındayım. Kırgızistan, Özbekistan ve Kazakistan’ı gezdim. Gittiğim her yerde insanlarla buluştum, konuştum, dinledim. Sadece şehirleri değil, insanların zihnini ve ruhunu da anlamaya çalıştım. Ve şunu açıkça söyleyebilirim: Biz Türkiye’de bazı meseleleri tartışırken sahadaki gerçek çoğu zaman bambaşka oluyor.
Özellikle Kırgızistan’da gündeme gelen mesele üzerinden oluşturulan algıyla, oradaki insanların düşüncesi arasında ciddi bir fark var. Bişkek’te bizzat sordum, farklı kesimlerden insanlarla konuştum. Neredeyse herkes aynı noktada birleşiyor. Çünkü mesele dışarıdan anlatıldığı gibi değil. Ancak bazı çevrelerin bu tür konuları kullanarak Türkiye ile Türkistan arasına fitne sokmaya çalıştığını da görmek gerekir.
Asıl üzerinde durulması gereken mesele ise bambaşka bir noktada duruyor. Kırgızistan ekonomisi hâlâ zayıf bir yapıya sahip. Tarım ve hayvancılık temel alanlar ama katma değer üretimi sınırlı. Ortak kurduğumuz Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi’nde ziraat fakültesi açılmış, mezunlarını da vermiş. Buna rağmen ülkenin elindeki büyük fırsat değerlendirilemiyor. Kırgızistan’ın Avrupa’ya gümrüksüz ihraç edebileceği doğal ve temiz ürünleri var; ancak gerekli laboratuvar altyapısı olmadığı için bu hakkını etkin şekilde kullanamıyor. İşte mesele tam da burada düğümleniyor. Üniversitenin, özellikle rektörlüğün bu konuda daha aktif, daha öncü olması gerekmez mi? Öğrencilerin protestolarından sonra bu başlığın daha fazla tartışılması da bu yüzden sürpriz değil. Bu sadece bir eğitim meselesi değil; yönetim, vizyon ve sorumluluk meselesidir.
Kardeş ülkeler arasındaki ilişki duygusal söylemlerle değil, somut üretimle güçlenir. Sürekli balık vermekle değil, balık tutmayı öğretmekle kalıcı hale gelir. Mevcut ziraat fakültesinin yanına kurulacak güçlü bir analiz ve sertifikasyon laboratuvarı, Kırgızistan’ın doğal ürünlerini dünya pazarlarına açacak anahtardır. Bu adım atıldığında hem ülke ekonomisi güçlenecek hem de Türkiye ile Kırgızistan arasında sözle değil işle kurulan yeni bir gönül köprüsü oluşacaktır.
Ankara’da Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde yıllar önce yaşanan bir tartışma bu açıdan önemli bir örnektir. Kampüs içinden geçmesi planlanan yol nedeniyle günlerce protestolar yapıldı, “doğa katlediliyor” denildi. Ancak o yol yapıldı. Bugün trafik rahatladı, bölgedeki insanlar memnun kaldı. Yani o gün büyütülen mesele ile ortaya çıkan sonuç arasında ciddi bir fark oluştu. Bugün Bişkek’te yaşanan olay da benzer şekilde değerlendirilmelidir. Meseleyi büyüterek değil, sonucuna bakarak değerlendirmek gerekir.
Üstelik burada söz konusu olan şey, üniversite arazisinin ortasından yeni bir yol açılması da değildir. Zaten üniversitenin içinden geçen bir yol vardır. Yapılmak istenen, bu yolun çıkmaz olmaktan çıkarılarak iki ana yolu birbirine bağlayan işlevsel bir hat haline getirilmesidir. Yani mesele, mevcut bir yolun daha verimli hale getirilmesidir. Bunun üniversiteye ya da üniversite arazisine vereceği bir zarar yoktur. Aksine şehir trafiğini rahatlatacak, hayatı kolaylaştıracak bir düzenlemedir. Bu nedenle Bişkek Belediyesi’nin aldığı kararı destekliyorum. Bunu sadece bir gözlem olarak değil, sahada konuştuğum insanların görüşlerine dayanarak söylüyorum. İnsanlara sordum, onlar da aynı kanaatte. Ben de destekliyorum.
Kırgızistan’ın bir başka büyük potansiyeli ise turizmdir. Yüzde 90’ların üzerinde dağlık alanı, bol ve temiz akarsuları, doğasıyla adeta keşfedilmeyi bekleyen bir coğrafya. Özellikle son yıllarda Arap dünyasından ve Orta Doğu’dan yaz aylarında ciddi bir turizm akışı başlamış durumda. Doğru planlama, doğru yatırım ve doğru tanıtımla Kırgızistan, Orta Asya’nın kalbi olarak, 6 milyonluk nüfusuyla Türkistan’ın İsviçresi olabilir. Bu noktada Türkiye’nin bilgi birikimi, tecrübesi ve kurumsal kapasitesiyle öncü bir rol üstlenmesi mümkündür.
Türkistan coğrafyasında dikkatimi çeken bir başka gerçek daha var. Bu topraklarda hayatın merkezinde hâlâ gelenek var. Kırgızistan’da neredeyse doğan çocuklar bile at binmeyi öğrenerek büyüyor. Bişkek çevresinde onlarca geleneksel atlı spor gördüm. Bu sadece bir spor değil, bir kültürdür. Okçuluk meselesine de karşı değilim ancak her şeyin bir öncelik sırası vardır. Kültürü yaşatmak önemlidir ama asıl mesele, o kültürü geleceğe taşıyacak üretim ve kalkınma modelini kurabilmektir.
Türk dünyasını uzaktan yorumlamak kolaydır ama içine girince gerçek değişir. Orada insanlar Türkiye’ye bakıyor; ilgi var, sevgi var, beklenti var. Ama bu bağın güçlenmesi için sözden çok işe ihtiyaç var. Gerçek projeler, gerçek yatırımlar ve gerçek çözümler gerekir.
Türkistan bize şunu hatırlatıyor: Bu coğrafya romantik cümlelerle değil, gerçek adımlarla güçlenir. Eğer gerçekten güçlü bir bağ kurmak istiyorsak, kardeşlik hukukunu doğru anlamalıyız. Sadece destek olmak yetmez, yol açmak gerekir. Sadece yardım etmek yetmez, üretmeyi öğretmek gerekir.
Ben gördüğümü söylüyorum.
Gerçek orada duruyor.
Yazarın Diğer Yazıları
- İttihatçılığı anlamadan İttihatçılık düşmanlığı yapmayın!
- Komşusunun yangınından reyting bekleyenler!
- Siyasette lideri okuyamayan, teşkilatı yönetemez!
- Çevreye hizmet edeni alkışlamak da bir vatan borcudur!
- Trabzon Meydanı'ndan Türkiye'ye verilen mesaj!
- Milletin Parası Yurt Dışında, Peki Devlet Ne Yapıyor?
- OKTAY SARAL’IN GÖREVDEN ALINMASI VE KARDEŞLİĞİMİZİN SINAVI
- Büyük servetlerin arkasındaki karanlık ilişkiler ve milletin sahipsiz bırakılan alın teri!
Yorumlar
- Alp Demir
Kırgızistan’ın bir başka büyük potansiyeli ise turizmdir. Yüzde 90’ların üzerinde dağlık alanı, bol ve temiz akarsuları, doğasıyla adeta keşfedilmeyi bekleyen bir coğrafya. Özellikle son yıllarda Arap dünyasından ve Orta Doğu’dan yaz aylarında ciddi bir turizm akışı başlamış durumda. diyorsunuz. Arap ve Ordadoğu oraya da girmesin. Onlardan gelecek paraya lanet olsun. Girdikleri her yeri kendilerine çevirirler, hayır için de gelmezler. Fitne için gelirler, toprak satın almak ve kendi çöl kültürlerini yaymak için gelirler. Japon Turist gelsin, Alman gelsin, Kanadalı gelsin, başkaları gelsin, yeter ki Arap ve Ortadoğu gelmesin. Orayı da Türkiye gibi ortadoğululaştırmayın vebali büyük olur. Turan hayaliniz de sonsuza kadar rafa kalkar.
