Köşe Yazısı

Türkiye, “Yerli Zelenski”den Kıl Payı mı Kurtuldu?

İsmail Türk
İsmail Türk
3 dk Sesli Dinle 0

“Türkiye, yerli Zelenski’den kıl payı kurtuldu” derken elbette birebir bir benzetme yapmıyorum. Bu, biraz esprili ama düşündürücü bir teşbihtir. Ancak bu teşbihin ne anlama geldiğini birçok kişinin anlayacağını düşünüyorum.

Ukrayna halkı, siyaset dışından gelen, televizyon ekranlarında tanınan, toplumun sempatisini kazanmış bir ismi cumhurbaşkanı yaptı. Zelenski’nin iktidara gelişinden sonra Ukrayna’nın başına gelenleri hepimiz biliyoruz. Milyonlarca insan ülkesini terk etmek zorunda kaldı, şehirler yıkıldı, yüz binlerce insanın hayatı altüst oldu. Savaşta kimin haklı, kimin haksız olduğu ise bu yazının konusu değildir.

Benim dikkat çekmek istediğim mesele şudur:

Toplumların duyguları, zaman zaman siyasetin en güçlü malzemesine dönüşebilir. İnsanların sevgisi, merhameti ve iyilik duygusu üzerinden bir anda kahramanlar oluşturulabilir. Ardından bu isimler, hiç hazırlıklı olmadıkları hâlde ülke yönetimine aday gösterilebilir.

Ahbap Derneği ve Haluk Levent hakkında yürütülen soruşturma ve tartışmalar da Türkiye’de algı mühendisliğinin ne kadar güçlü çalıştığını bir kez daha ortaya koydu.

Bundan üç yıl önce Haluk Levent, “Cumhurbaşkanı adayı olacağım” deseydi, büyük ihtimalle bir milyon imzayı rahatlıkla toplayabilirdi. Çünkü kendisi uzun süre Türkiye’nin iyiliksever kahramanı olarak sunuldu. İktidar çevreleri de muhalefet çevreleri de onun oluşturduğu toplumsal sempatiyi kendi lehine kullanmaya çalıştı.

Bugün ise aynı isim hakkında bir soruşturma yürütülünce, mesele yine siyasi kamplaşmanın içine çekildi. Operasyonu iktidar yaptı diye bazı muhalifler peşinen karşı çıktı. Bazı iktidar yanlıları ise daha soruşturma tamamlanmadan suç hükmü vermeye başladı.

Oysa hukuk, taraftarlıkla değil delille yürür.

Haluk Levent veya Ahbap hakkında ortaya atılan iddiaların doğru olup olmadığına bağımsız yargı karar vermelidir. Kimse soruşturma açıldı diye suçlu ilan edilemez. Ancak “muhalif bir isimdir” veya “iyilik hareketinin sembolüdür” denilerek soruşturmadan muaf tutulması da kabul edilemez.

Bizi asıl ilgilendirmesi gereken mesele, halkımızın iyilik duygusunun istismar edilip edilmediğidir.

Para kaybedilir, yeniden kazanılır. Yanlış harcanan para bir şekilde yerine konulabilir. Fakat insanların yardımlaşma duygusu, hayır kurumlarına güveni ve toplumsal dayanışma iradesi yıkılırsa bunun telafisi çok daha zordur.

Türkiye geçmişte bunun acı örneklerini yaşadı.

Bosna-Hersek Savaşı sırasında toplanan yardımlar hakkında ortaya atılan iddialar, Deniz Feneri tartışmaları, Kızılay üzerinden yaşanan güven krizleri ve çeşitli yardım kuruluşlarıyla ilgili yolsuzluk iddiaları toplumda derin yaralar açtı.

Her olaydan sonra insanlar biraz daha şüpheci hâle geldi.

“Verdiğim yardım gerçekten ihtiyaç sahibine ulaşıyor mu?”

“Bağışladığım para doğru yerde kullanılıyor mu?”

“İyilik duygum birilerinin kariyerine, servetine veya siyasi geleceğine mi hizmet ediyor?”

İşte asıl kayıp budur.

Bir yardım kuruluşunda yaşanan usulsüzlük yalnızca paranın kaybolması değildir. Aynı zamanda toplumun vicdanına vurulan bir darbedir. Çünkü insanlar bir daha yardım etmekten çekinir. Gerçekten ihtiyaç sahibi olanlar da bu güvensizliğin bedelini öder.

Bu nedenle bütün yardım dernekleri, vakıflar ve sivil toplum kuruluşları; isimlerine, siyasi yakınlıklarına veya toplumdaki popülerliklerine bakılmadan denetlenmelidir.

Milli, İslami, solcu, sağcı, iktidara yakın veya muhalif olması fark etmez.

Kim halktan para topluyorsa halka hesap vermek zorundadır.

Türkiye’nin ihtiyacı dokunulmaz kahramanlar değil, denetlenebilir kurumlardır. Televizyonlarda ve sosyal medyada oluşturulan duygusal kahramanlık hikâyeleriyle ülke yönetilemez. Şöhret, iyi niyet veya yardımseverlik, devlet yönetme ehliyetinin yerine geçmez.

Belki de bu yüzden “Türkiye yerli Zelenski’den kıl payı kurtuldu” sözü yalnızca bir espri değildir.

Bu söz, toplumun alkışladığı her insanı siyasetçi, her popüler kişiyi devlet adamı ve her yardımsever görünen ismi dokunulmaz kahraman ilan etmemesi gerektiğine dair ciddi bir uyarıdır.

Devlet, duyguyla değil akılla yönetilir.

Yardım, güvenle yapılır.

Güven ise ancak denetim, şeffaflık ve hesap verebilirlikle korunur.

Bu Yazıyı Paylaş