Köşe Yazısı

Vahdettin’e “Hain” Demek Kolay, Tarihle Yüzleşmek Zor

İsmail Türk
İsmail Türk
3 dk Sesli Dinle 1

Türkiye’de bazı isimler vardır; ya kutsanır ya da tek kelimeyle mahkûm edilir.
Arası yoktur.
Sorgulamak yoktur.
Bağlam yoktur.
Belge yoktur.

Sultan Vahdettin bu isimlerin başında gelir.

Yıllardır bir refleksle “hain” denir, dosya kapatılır.
Oysa tarih, sloganla değil; belgeyle, şartlarla ve akıl yürütmeyle konuşur.
Tarihi ahlâki infaz alanına çevirmek kolaydır; zor olan, hakikate yaklaşmaktır.

Millî Görüşçülerin ve siyasal İslamcıların bu meseledeki bakışı malûmdur.
Onlar için İttihatçılar “macera heveslisi”, Osmanlı’yı yıkan kadrodur.
Refleksle söylerler.
Biz de yıllarca refleksle tersine sarıldık.

Fakat insan bazen, kendi safındaki ezberleri de sorgulamak zorundadır.

Son dönemde dikkatimi çeken 

önemli bir referans, Başbuğ Alparslan Türkeş’in İttihatçılar hakkında yaptığı açık ve net değerlendirmelerdir. Türkeş, bir konuşmasında İttihatçıların Osmanlı Devleti’ni fiilen yıktığını söylerken şu ayrımı özellikle yapar:

“İyi insan olmak başka şeydir, yapılan eylemlerin devlete verdiği zarar başka şeydir.”

İşte bu cümle, meseleyi duygudan ayırıp akla davet eden anahtardır.

%100 Türk olan, Türk devlet geleneğinden gelen bir imparatorluğun son hükümdarına “hain” demenin bu kadar kolaycı oluşu, insanı ister istemez düşünmeye zorluyor.

Ve şu soru, artık ertelenemez:

Vahdettin gerçekten hain miydi, yoksa yenilmiş bir imparatorluğun son hükümdarı olarak sıkışmış bir figür müydü?


Mustafa Kemal’i Anadolu’ya Kim Gönderdi?

Tarihin en kritik kırılma anlarından biri 1919’dur.
Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkışı bir kaçış değil, bir isyan hiç değildir.

Bu bir resmî görevlendirmedir.
    9.    Ordu Müfettişliği yetkisi, Osmanlı devlet mekanizması içinde verilmiştir ve bu yetkinin arkasında padişah onayı vardır.
Bu basit ama hayati gerçek, şu soruyu zorunlu kılar:

Eğer Vahdettin mutlak anlamda “ihanet cephesinde” olsaydı, Anadolu’ya bu kadar geniş yetkilerle bir komutan gönderir miydi?

Bu soru yıllardır özellikle cevapsız bırakılır.

Çünkü cevap, siyah–beyaz anlatıyı bozar.


Sevr’i Kim İmzaladı, Kim Sahiplendi?

Bir diğer ezber cümle:
“Sevr’i Vahdettin imzaladı.”

Hayır.
Tarih teknik olarak böyle yazmaz.

Sevr Antlaşması’nı imzalayanlar Osmanlı delegasyonudur.
Padişahın masaya oturup kalem oynattığına dair tarihsel bir gerçek yoktur.

Bu, Sevr’i savunmak değildir.
Ama hukuki sorumluluk ile siyasi çaresizliği ayırmak, namuslu bir tarih okumasının şartıdır.


İstanbul Özgür müydü?

1918–1922 arasında İstanbul, özgür bir başkent değildir.
Fiilen işgal altındadır.
İngiliz denetimi vardır.
Hükümetler baskı altındadır.
Saray, kuşatma altındadır.

Bu ortamda alınan kararlar ne kadar “özgür irade” ürünüdür?

Bu soru sorulmadan verilen her “hain” hükmü, tarih değil; propagandadır.


Ama Şu Gerçeği De Gizleyemeyiz

Bütün bunları söylerken, başka bir gerçeği örtmek de namussuzluk olur:

İstanbul Hükümeti’nin ve padişahın temsil ettiği siyasal çizgi, Milli Mücadele’yle örtüşmemiştir.

Kuvayı Milliye aleyhine verilen fetvalar,
Anadolu hareketini “isyan” olarak tanımlayan bildiriler,
Ankara’yı bastırma girişimleri…

Bunlar tarih kayıtlarındadır.
Ve bu adımlar, Milli Mücadele’ye fiilen zarar vermiştir.

Bu gerçek inkâr edilemez.


Asıl Ayrım Tam da Burada

O halde mesele şudur:

Vahdettin, bilinçli bir ihanetin faili mi,
yoksa tarihin yanlış tarafında kalan bir padişah mıydı?

İhanet kasıt ister.
Plan ister.

Bilinçli tercihler ister.

Oysa eldeki veriler, Vahdettin’in daha çok;
işgali dengeleyerek devleti kurtarabileceğini sanan,
yanlış stratejilere saplanan,
tarihin yönünü okuyamayan bir hükümdar olduğunu gösteriyor.

Bu, onu aklamak değildir.
Ama tarihi linçle değil, akılla tartmaktır.


Son Söz Yerine

Cumhuriyet, Vahdettin sayesinde değil; Anadolu iradesiyle kurulmuştur.
Bu doğrudur.

Ama bu hakikat, Osmanlı’nın son padişahını otomatik olarak “hain” ilan etmeyi meşru kılmaz.

Tarih slogan sevmez.
Belge ister.
Bağlam ister.
Cesaret ister.

Ve belki de en çok şunu ister:

Kolay düşmanlar değil, zor sorularla aydınlanmamız gerek.

Yazarın Diğer Yazıları

Yorumlar

UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik yorumları onaylanmamaktadır.

  • Alp Demir

    Vahdettin Osmanlı'yı yönetebilecek liyakate sahip bir adam değildi, işin doğrusu budur. Kişilik olarak korkak, ezik, sönük bir adamdı. Kasıtlı bir ihanet olmadığını herkes biliyor. Ancak ihanet sadece kasıt ile olmaz. İhanet, yetersizlik, beceriksizlik, korkaklık, isteksizlik v.b. gibi nedenlerin toplamında kendiliğinden oluşabilir. Vahdettin için de olan buydu, başa çıkamadı. Başa çıkamayacağını gördü, en azından kendisinin kim olmadığını biliyordu. Osmanlı hanedanlığının sonu gelmişti. Son dönemine artık Türk bile denemez. Yerine konulacak şey ise rahat bir ortamda konuşarak ve anlaşarak yapılamadı. Savaşın ortasında el mahkum bir son çareydi. Sorun, buraya nasıl geldiğimizdedir. Neden buraya gelindi sorusunun cevabını hala vermedik, bu gün de hala vermiyoruz, ve yine aynı sona doğru hızla ilerliyoruz. Selçuklu'yu yıkan, Osmanlı'yı yıkan aynı hatalar Cumhuriyeti de yıkmak üzere. İslamcılık, ümmetçilik ve Türk ırkına düşmanlık !!

Bu Yazıyı Paylaş