21.Mayıs 1864 Bir Halkın Hafızasına Kazınan Sürgün

21 Mayıs yalnızca tarihte yaşanmış bir olayın yıldönümü değil; kuşaklar boyunca taşınan bir hafızanın, hiç dinmeyen bir yasın ve kimliğimize kazınmış büyük bir kırılmanın adıdır.

21 Mayıs 1864, Kafkas-Rus Savaşları sonrasında Çerkes halkının anayurdundan koparıldığı, sürgün yollarında açlıkla, hastalıkla ve ölümle sınandığı bir tarihin sembolüdür.

Karadeniz’in karanlık sularına yalnızca bedenler değil; yarım kalmış hayatlar, söylenememiş vedalar ve geride bırakılmış bir vatan da gömülmüştür.

O gün Karadeniz sadece bir deniz değil, bir medeniyetin, bir dilin ve binlerce masum canın mezarlığı da olmuştur.

Çerkesler, yaşadıkları bu devasa trajediyi hiç bir zaman bir kin ve nefret enstrümanına dönüştürmediler.

Aksine her yere taşıdıkları asaletleri, vakur duruşları ve Adalet duyguları ile sığındıkları toprakları canlarıyla, kanlarıyla vatan bildiler, aidiyet duygusunu en derinden hisseden ve hissettiren oldular.

Sürgün, Çerkes halkı için yalnızca fiziksel bir yer değiştirme değil; kimliğin parçalanması, hafızanın dağılması ve kuşaklar arası bir travmanın başlangıcıdır. 

Bugün dünyanın dört bir yanına savrulmuş milyonlarca Çerkes’in ortak hafızasında 21 Mayıs, kaybın ve yıllarca süren bir direnişin birlikte yaşandığı bir gündür.

Akademik olarak bakıldığında, Çarlık Rusyası’nın Kuzey Kafkasya’da uyguladığı askeri ve demografik politikalar sonucu Çerkes nüfusunun kitlesel biçimde yerinden edildiği tarihsel, inkâr  edilemez bir gerçektir. 

Bu sürecin “soykırım”, “etnik temizlik” veya “zorunlu sürgün” olarak adlandırılması üzerine tartışmalar sürse de, tartışmasız olan şey yaşanan, büyük insani bir felakettir, trajedidir 

Ancak biz Çerkesler için 21 Mayıs yalnızca yas günü değildir.

Aynı zamanda hafızamıza, dilimize, kültürümüze ve köklerimize sahip çıkma günüdür.

Dilimizde, müziğimizde, dansımızda, geleneklerimizde ve taşıdığımız kolektif hafızayla yaşamaya devam etme günüdür.

Yaşanan onca acıya yıkıma ve sürgüne rağmen vakur bir duruşun ve kimliğini gururla yaşatma kararlılığına dönüşme günüdür.

Çerkes Halkı, adımını attığı her toprağı vatan bilmiş, sadakatle bağlanmış, toplumsal barışın ve harcın en sağlam unsurlarından biri olmuştur.

Hem kendi köklerini, dilini, kadim geleneklerini unutmuyor olmak, hem  de  içinde yaşanılan topluma böylesine  bir aidiyetle değer katmak, onurlu bir yaşam mücadelesinin sonucudur.

Bir yerde Kafkasya'  nın adil, vakur ve haksızlığa boyun eğmeyen Çerkes ruhu, diğer tarafta sarsılmaz bir Cumhuriyet Sevdası ..

Aidiyet duygusu...

Çerkes Halkı, yaşadığı yıkıma, sürgüne, parçalanmışlığa, onca acıya rağmen, asaletini, mağrur duruşunu, kültürel zenginliğini, kimliğini,  gururla yaşatma kararlılığına dönüştürmüş bir halktır.

21 Mayıs’ta andığımız yalnızca kaybettiklerimiz değildir; aynı zamanda kaybetmemek için mücadele ettiğimiz kimliğimizdir.

21.Mayıs sadece bir yas günü olmamalı.

Ayni  zamanda, adaletin, gerçeklerin haykırılmasının ve tarihsel hafızayı diri tutmanında bir sembolü olmalı..

Bir halkın yaşadığı bu büyük felaketin Uluslararası arenada "soykırım" olarak tanınması sadece Çerkeslerin değil, insanlık onuruna inanan herkesin ortak meselesidir.

Çünkü geçmişin acılarıyla yüzleşemeyen bir dünyada yeni trajedelerin önüne geçmek mümkün olmaz.

Karadeniz’in karanlık sularında yitirdiklerimizi bir kez daha saygıyla anıyor; sürgünün acısını, hafızanın direncini ve Çerkes olmanın onurunu yüreğimizde taşıyoruz.