Köşe Yazısı

 Bahçelinin Rusya ve Çin’le İttifak Önerisi

Ertuğrul Türkoğlu
Ertuğrul Türkoğlu
4 dk Sesli Dinle 0

Rusya ve Çin NATO’nun bazen hasım bazen düşman olarak tanımladığı iki büyük devlet. Türkiye’nin hem bu devletlerle ittifak kurması hem de NATO üyesi olarak kalması mümkün değil. Dolayısıyla Devlet Beyin Türkiye-Rusya-Çin (TRÇ) ittifakı önerisi aynı zamanda ‘’NATO’dan ayrılalım’’ anlamına geliyor. Oysa NATO’dan çıkmak intihar gibi bir şey. NATO’dan çıktığımız günün ertesi günü İsrail ve Güney Kıbrıs NATO’ya girer. Böylece kendimizi zayıflatmış, düşmanlarımızı güçlendirmiş oluruz.

AB, NATO’dan ayrılan, Rusya ve Çin’le ortak olan Türkiye’yi gümrük birliğinde tutmaz. Oysa bu birlik sayesinde ihracatımızın yaklaşık yarısını AB’ye yapıyoruz. (Yılda 110 milyar dolar dolayında) AB ve ABD ile ticaretimizde Rusya ve Çin’in aksine artı veriyoruz. Turistlerin yarıdan fazlası Avrupa’dan geliyor. (35 milyon civarında) Gümrük birliği anlaşması fesih edilirse turizmde de rekabet gücümüzü kaybederiz. Avrupa’dan gelen turist sayısı, dolayısıyla turizm gelirimiz çok azalır. Hem kamu hem de özel sektörümüz Avrupa bankaları tarafından finanse ediliyorlar.

Türkiye, maalesef, ekonomik olarak bu tabloyu yönetebilecek kadar güçlü değil. Bu kayıpları karşılayabileceğimiz bir alternatif yok. Söz gelimi Çin’le dış ticaretimiz yıldan yıla değişmekle birlikte 50 milyar dolar civarında. Bunun takriben 45 milyarı ithalat, 5 milyarı ihracat. Çin’den aldığımız kredi tutarı Batıdan aldığımızın ellide birinden az. Gelen turist sayısı birkaç yüz bin. Yani tek başına ekonomimizin durumu bile Batı blokunda, AB’de ve NATO’da kalmamız için yeterli bir neden.

Kaldı ki NATO bizi en çok NATO’dan koruyor. NATO’dan ayrılırsak bu zırh kalkmış olacak. Düşünün ‘’İsrail NATO üyesi ve biz değiliz. İsrail bize saldırırsa ve biz mukabele edersek NATO’ya karşı savaşa girmiş olacağız.’’ Ayrıca NATO, devasa sorunlarına rağmen işleyen, etkili olan tek güvenlik örgütü. İsrail İran’a saldırdığında Çin ve Rusya’nın öncülüğünde kurulan Şangay İşbirliği Örgütü ne yapabildi? Örgütün iki üyesi, Hindistan ve Pakistan birbirleriyle savaştılar. ŞİÖ ülkeleri seyrettiler. Ateşkesi bile Trump sağladı. Vaziyet buyken Türkiye NATO’dan ayrılmaz. Yani Çin’le ve Rusya’yla beraber Batıya karşı bir ittifak kurmamız mümkün değil.

Dört paragrafta özetlediğimiz bu gerçekleri Devlet Bey’de elbette biliyor. Peki öyleyse bu öneriyi neden yaptı? Devlet Bey boş konuşan, lüzumsuz söz söyleyen bir lider değil. Bence amacı, BM zirvesine katılmak için Amerika’ya gidecek ve 25 Eylül’de Beyaz Saray’da Trump’la görüşecek olan Erdoğan’ın elini güçlendirmek. Zira gündemdeki konular birbirinden ehemmiyetli. Türkiye, Batı bloku için her zamankinden daha değerli. Tayyip Beyin ortağının Rusya ve Çin ile ittifak önermesi, Trump’ı daha dikkatli hareket etmeye, daha tavizkar olmaya itecektir.

Aslında Amerika ve Türkiye’nin Ortadoğu, Balkanlar, Kafkasya, Türkistan ve Suriye politikaları örtüşüyor. Ama İsrail’in saldırgan politikaları ve Amerika’nın bu politikalara ama isteyerek ama istemeden destek vermesi bu örtüşmeyi anlamsız kılıyor. Bakalım Tayyip Bey giderek kötüleşen tabloyu, İsrail’e rağmen değiştirebilecek mi?

F-35’ler, Suriye, F-16’lar, iki ülke arasındaki ticaret hacmini artırmayı hedefleyen anlaşma, Gazze, İsrail’in saldırgan tavrı ve Rusya-Ukrayna savaşı belli başlı konular. Türkiye ve ABD baş başa kalsalar bu konuların hepsinde uzlaşabilirler. Fakat İsrail söz konusu olduğunda Trump ve ekibi adeta kilitleniyor. Anlaşmalar anlamını yitiriyor, verilen sözler yerine getirilmiyor. Bahçelinin bu çağrısı Tayyip Beyi Trump’a karşı güçlendirdiği gibi Trump’ı da Netanyahu karşısında güçlendirecek. Zira TRÇ ittifakını Tel Aviv’de istemez. Hele Türkiye NATO’dan ayrılmadan Rusya ve Çin’e daha da yakınlaşırsa İsrail zaafa uğrar.

Türkiye, her iki bloka olan yakınlığını diğer bloka karşı kullanarak denge politikası takip etmeyi sürdürmeli. Batı blokunda yani NATO’da kalmalı ama bağlarını giderek gevşetmeli. Ancak bu politika sayesinde hem batı blokundan hem de Avrasya ittifakından tavizler koparabiliriz. Kazanımlar elde edebiliriz. Güçlenmek için buna ihtiyacımız var.  

Batı blokuyla bütünleşen Türkiye’nin hem Batı için hem de Avrasya için değeri azalır. Bunun aksi de geçerli. Yani Avrasya blokuyla bütünleşen Türkiye’nin önemi iki blok açısından da azalır. Oysa Batı blokuna gevşek bağlarla bağlı olan ve inisiyatif alabilen Türkiye, iki blok içinde son derece önemli ve değerli olur. Takip etmekte olduğumuz denge politikası bu basit gerçekliğe dayanıyor.

Şunu da belirtmeliyim ki her iki blokta yekvücut değil. Yani bloklar arasında olduğu gibi bloklar içinde de denge politikası takip etmek mecburiyetindeyiz. Yani Amerika’ya yakın olduğumuz gibi AB ve İngiltere’ye, Çin’e yakın olduğumuz gibi Rusya’ya da yakın olmalıyız. Söz gelimi AB bizim İngiltere ile bütünleştiğimize kanaat getirirse bize taviz vermekten imtina eder.

Devlet Bey ittifak çağrısında İran’ı dışlıyor. Cümle alem biliyor ki Rusya, Çin ve İran müttefikler. Peki Devlet Bey kurulmasını önerdiği ittifakta neden İran’ı istemiyor? Netice de böyle bir ittifakın kurulması mümkün değil. Devlet Bey zaten kurulmayacak bir ittifaktan bile İran’ı dışlayarak Tahran’a ‘’Takip ettiğiniz politikalardan son derece rahatsızız’’ mesajını veriyor.

Bu Yazıyı Paylaş