Köşe Yazısı

Kurultay’ın objektif değerlendirilmesi

Ertuğrul Türkoğlu
Ertuğrul Türkoğlu
5 dk Sesli Dinle 0

Yeni Partinin 1. Kurultay’ı son derece heyecanlıydı. Yeni Partililer iktidara yürüdüklerini düşünüyorlar. Kuruldukları andan itibaren ikinci parti olmaları, onları iddialı kılıyor. Ama başkanlık sisteminde ikinci parti olmak, hatta %49,9 oy almak sonuç doğurmuyor. Yeni Partinin seçimleri kazanması için geniş bir uzlaşıya ihtiyacı var.

Kurultay’da en çok dikkatimi, Mansur Yavaş’ın kurultaya katılmaması ve tebrik mesajı hatta çiçek dahi göndermemesi çekti. Yavaş Özel-Kılıçdaroğlu çekişmesinde Özel’e açıktan destek vermiş, CHP üyesiyken bile Yeni Partinin programlarına katılmıştı. Mansur Bey’in CHP’den istifa etmesi, Yeni Partide zafer havası yaratmıştı. Yavaş’ın tavrı, Yeni Parti’ye de CHP ile eşit mesafede durduğunu ve Özgür Beyin adaylığa hazırlandığının farkında olduğunu gösteriyor.

Kurultay sürecinde birçok doğru ve yanlış aynı anda yapıldı. Kongrelerde şöyle bir yol izlendi: Genel başkanı, delegeleri, il ve ilçe başkanlarını önce gayri resmi olarak üyeler seçti. Üyelerin oy kullandığı seçimlerden sonra toplanan kongrelerde, üyelerin seçtiği isimler delegelerce resmileştirildi. Üyelerin lideri ve görev alacak kişileri seçmeleri, hukuki olarak mümkün olmadığından böyle yapıldı.

Bu hamle eğer arkası getirilebilir ve hukukileştirilebilirse demokrasimiz için fevkalade olumlu sonuçlar doğurabilir. Zira adaylar, üyelerin oy kullandığı ve hakim nezaretinde yapılan önseçimlerle belirlenmediği sürece lider hegemonyasına son verilemez.

Özel tek aday olmasına rağmen, üyelerden altı yüz binden fazla oy aldı ki dört aylık bir parti için bu rakam oldukça yüksek. Bazı illerde üye sayısı da seçimlere iştirakte yüksekken, bazı illerde üye ve seçimlerde oy kullananların sayısı çok azdı. Yani bazı il ve ilçe başkanları partiyi vatandaşlara açarken, bazıları konumlarını koruyabilmek için sadece kendi taraftarlarını üye yapmışlar. Genel Merkez, sınırlı sayıda üye yapan teşkilatları ikaz etseydi, demokrasi bazı il ve ilçelerle sınırlı kalmazdı.

CHP’de Özgür Beyle Kemal Beyin yarıştığı son kurultay adeta belediyeler arasında geçmişti. Adana, Mersin, Ankara ve İzmir Kemal Beye, İstanbul Özel’e destek vermişti. Bu kurultaydan sonraki kurultaylarda da belediyeler belirleyiciydi. Özgür Beyin liderliği döneminde partiye genel merkezden ziyade belediyeler hakimdi. Bu kurultayda bu absürt durum son buldu.

Bu gelişmeyi partilerimiz ve demokrasimiz için olumlu buluyorum. Zira belediyelerin, maddi ve kadro olanaklarını kullanarak, partileri ele geçirmeleri eğilimi, yaygınlaşabilirdi. Belediyeler hizmet, partiler siyaset yapmalı. Belediyeler siyaset oluşturmaya kalkmamalı. Genel merkezlerin belirlediği siyasetleri uygulamalı.

Yeni Partinin parti meclisi 160 kişiye çıkarıldı. Demokrasiye geçtiğimizde partilerin karar organları 20-30 kişiden oluşuyordu. Bu sayı zamanla 40’a çıktı ve uzun yıllar öyle devam etti. 2000’li yıllarda nüfusun artması ve teknolojinin gelişmesi sayesinde partiler, karar organlarının üye sayılarını 60 ile 75 arasında belirlediler. Mesela Ak Parti ve MHP’nin MKYK’larında 75, CHP’nin parti meclisinde 60 ve İyi partinin genel idare kurulunda 60 üye var.

160 üye ile parti yönetilemez. Gündemdeki konuda her üye iki dakika konuşsa beş buçuk saat sürer. Kaldı ki parti meclislerinin gündemlerinde onlarca konu olur. Çarşaf liste yerine blok liste uygulanması, her kademedeki yöneticilerin üyeler tarafından seçilmesiyle hedeflenen demokratik açılımı gölgeledi. Birkaç istisna dışında milletvekillerinin listeye alınması, Yeni Partinin seçimlerde, vatandaşın karşısına eski kadrolarla çıkacağını gösteriyor. Oysa genç, dinamik ve heyecanlı kadrolar tercih edilseydi, ‘’Yeni’’ imajı pekişirdi.

Yeni Parti kurulduğunda yolsuzlukla, hırsızlıkla ve rüşvetle suçlanan isimler parti meclisine alınmamıştı. Bu kamuoyuna anlamlı bir mesajdı. Bu mecliste Bülent Tezcan dışındaki şaibeli isimlerin tamamı yer bulmuş. Bu geri bir adım. Parti neden dokunulmazlıkları olduğu için yargılanamayan ve dolayısıyla aklanamayan isimlerin yükünü taşısın?

‘’Ali Mahir Başarır, Gökhan Günaydın listede yok’’ diyen okurlarım olacaktır. Bu isimler Grup Başkanvekili olduklarından parti meclisinin doğal üyeleriler. Yani bırakın parti meclisi üyeliğini, genel başkan yardımcılarından daha etkililer. Tezcan, aile üyeleri firari olduklarından dolayı konumunu kaybetti. Bülent Bey basının ve halkın önüne çıktığında ‘’İki gün içinde gelecekler dediğiniz kızınız, damadınız ve oğlunuz dört aydır gelemedi.’ hitabına muhatap oluyordu.

‘’Ekrem Bey tasfiye edildi’’ tespitlerine katılmıyorum. Ekrem Bey, cumhurbaşkanı adayı olmasına olanak kalmadığından ve cezaevinde olduğundan dolayı zayıflıyor. Beraber siyaset yaptığı isimler Özel’le anlaşıyorlar. Doğal olarak üst yönetimdeki arkadaşları azalıyor. Bununla beraber İmamoğlu’yla özdeşleşmiş isimler parti meclisine girdiler. Her fırsatta ismi telaffuz edildi Ekrem Beyin. İsmi geçtikçe alkışlandı.

Özgür Bey çok uzun konuşuyor ve tekrara düşüyor. Konuşmaları bu nedenle yeterince tesirli olmuyor. Oysa liderler az ve öz konuşurlar. Partililer ne söyleyeceklerine dikkat kesilir. Özel yine CHP’ye yüklendi. Seçimleri kazanmak için %50+1 ihtiyaç varken bu çok yanlış. CHP mensuplarını kinlendiriyor. Bu yaklaşımın Özel ve Yeni Partiye faturası, ağır olacak.

Daha önce buna benzer bir süreç yaşadık. DSP ile SHP yoğun rekabet halindeyken, siyasi yasakların kaldırılması için referanduma gidildi. Referandumda ANAP ‘’Hayır’’ diğer partiler ‘’Evet’’ oyu kullanacaklarını açıkladılar. SHP, DYP ile birlikte ‘’Evet’’ kampanyasına öncülük etti. Buna rağmen yoğun rekabet nedeniyle SHP’lilerin büyük kısmı ‘’Hayır’’ oyu kullandılar.

Referandumda Evetler kıl payı farkla öndeydi. Ama referandumdan hemen sonra yapılan seçimlerde ANAP sadece %36 oy alabildi. %13’ten fazla olan farkın en önemli nedeni, SHP’lilerin, Ecevit’in liderliğini üsteneceği DSP’nin, yasaklar kalktığında güçleneceğini düşündüklerinden, hayır oyu kullanmalarıydı.

Yeni Parti tavrını değiştirmezse aynı şey olacak. Eğer ikinci tura Yeni Parti adayı kalırsa CHP’lilerin çoğu sandığa gitmeyecek. Daha partizan olanlar Tayyip Beye oy verecek.

Partililer, Sarıgül skandalı nedeniyle oy kaybettiklerini düşünüyorlar. Özgür Beyin Sarıgül skandalında ve benzer vukuatlar da aldığı tavrı anlamak mümkün değil. İtirafçı oldukları ana kadar Muhittin Böcek’e ve Özkan Yalım’a sahip çıktı Özel. Manavgat, Menderes ve İzmit başkanlarına kamera kayıtları ve yazışmalar olmasına rağmen toz kondurmadı. Oysa en başta, Kılıçdaroğlu ve Baykal’ın daha önce yaptıkları gibi, ‘’Aklanın gelin’’ demeliydi Özgür Bey.

Bu Yazıyı Paylaş