Empati nedir, ne değildir?
Trafikte kavga eden sürücüler…
Hastane koridorlarında sıra yüzünden birbirine giren hasta yakınları…
Sosyal medyada hiç tanımadığı insanlara sırf bir söz yüzünden hakaret eden kullanıcılar…
Hepsinin ortak noktası belli: Empati yoksunluğu.
Oysa empati, yalnızca bir kavram değil; hayatı kolaylaştıran, insanı, insana yaklaştıran bir köprüdür.
Empati Nedir?
Empati, bir insanın kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışmasıdır.
Karşımızdakinin gözünden dünyaya bakabilmek, onun penceresinden hayatı görmeye gayret etmektir.
Empati; saygıyı, anlayışı ve duygudaşlığı içerir.
Kişiler arasında güveni artırır, iletişimi güçlendirir. Dahası, toplumsal barışın en sağlam temel taşlarından biridir.
Empati Ne Değildir?
Empati, acıma değildir. Karşımızdakine zavallı gözüyle bakmak, onu anlamak değil; kendi üstünlüğümüzü hissetmektir.
Empati, her zaman aynı fikirde olmak da değildir. Birinin hislerini anlamak, onunla aynı düşüncede olduğumuz anlamına gelmez. Onu anlayabilir, fakat yine de farklı düşünebiliriz.
Empati, kendini yok saymak hiç değildir. Başkalarını anlamak uğruna kendi ihtiyaçlarını görmezden gelmek, sağlıklı bir empati değil; fedakârlıktır.
Ve empati, rol yapmak hiç değildir. “Anlıyormuş” gibi görünmek, empati değil; yalnızca iletişim maskesidir. Gerçek empati samimiyet ister.
Empati, bir öğretmenin öğrencisini anlamasıdır.
Bir doktorun hastasının korkularını fark etmesidir.
Bir yöneticinin, çalışanın emeğini görmesidir.
Kısaca hayatın her alanında insana insanca yaklaşabilmenin temelidir.
Bir düşünün…
Seçim meydanlarında farklı görüşler birbirini yaftalamasa, anlamaya çalışsa…
İş dünyasında patronlar sadece kazanca değil, işçilerin geçim derdine de kulak verse…
Bir şehit haberi geldiğinde, herkes kendi evladı gibi acıyı yüreğinde hissedebilse…
Sosyal medyada “etiketlemek” yerine “O neden böyle düşünüyor olabilir?” diye sorsak…
Bugün bu kadar öfkeli, bu kadar kırgın olur muyduk?
Mevlânâ asırlar önce “Sen kendini ne sanırsan, başkasını da öyle san. Sen kendini nasıl bilirsen öyle bil.” diyerek empatinin özünü anlatmıştır.
Dostoyevski ise “İnsanın ruhunu anlamadan ona dokunamazsın.” diyerek insanı yüzeyden değil, derinden kavramamız gerektiğini hatırlatmıştır
Empati, her insan için bir zorunluluktur.
“Onun yerine ben olsam ne hissederdim?” sorusunu sormadıkça, ne sokaktaki öfke diner, ne siyasetteki kutuplaşma, ne de sosyal medyadaki nefret.
Unutmayalım: Empati en sert dili yumuşatır, öfkeyi törpüler, insanı insana yaklaştırır.
Belki de ülkece en büyük reformu eğitimde ya da ekonomiden önce, kalplerimizde yapmamız gerekiyor.
Ve bunun ilk adımı çok basit:
Birbirimizi anlamaya çalışmak, gerçek anlamda anlamaya çalışmak.
Çünkü birbirimizi anlamazsak, nasıl yan yana duracağız.
