Köşe Yazısı

Mavi Vatan Yasası

Ertuğrul Türkoğlu
Ertuğrul Türkoğlu
5 dk Sesli Dinle 0

Ankara’nın hedefi bu yasayı dikkatleri çekmeden ve gürültü koparmadan meclise getirmek ve mümkün olan en geniş uzlaşıyla çıkarmaktı. Tabiri caizse oldu bittiye getirmekti. Zira yasanın önceden duyulması büyük güçleri harekete geçirecek, üzerine titrediğimiz ilişkilerimizin bozulmasına neden olacaktı. Ya FETÖ devlet kademelerinde hala etkili ya da bu kanunun çıkmasını istemeyen gruplar var, çok dar bir kadro tarafından hazırlanmakta olan tasarı Bloomberg’e sızdı.  

Bloomberg tasarıyı epeyce tahrif de ederek yayınlayınca Avrupa’da gürültü koptu. Avrupalılar bu yasayı AB’ye ait karasularını işgal girişimi olarak değerlendiriyorlar. Şok oldular. Zira ilişkiler iyiye giderken Ankara’dan böyle bir hamle beklemiyorlardı. Haber ilk yayınlandığında temkinliydiler, Türkiye’den yalanlama beklediler. MSB, beklentilerin aksine, yasa hazırlığı yapıldığını doğrulayınca, Batılılarda tahrif edilmiş metnin doğru olduğu algısı oluştuğundan, tepkiler beklenenden fazla oldu.

Peki bu yasaya neden ihtiyaç var? Türk karasularını düzenleyen yasa 1982 tarihli. O yıllarda ne münhasır ekonomik bölgeler vardı ne bitişik bölgeler ne de deniz yetki anlaşmaları. Yani yürürlükteki yasa çok yetersiz. Tasarı halindeki yasa kanunlaştığında ne mevcut hükümet ne de gelecekteki hükümetler Mavi Vatandan taviz veremeyecekler. Daha doğrusunu taviz vermek için yasayı değiştirmeleri gerekecek ki ‘’Mavi Vatan’’ kamuoyunda tuttu. Seçilmiş hükümetler kamuoyunun güçlü desteği olan bir yasayı değiştiremezler.

Yasa çıktıktan sonra Mavi Vatan konusunda yurtdışından gelen baskılar bitecek. Ya mevcut durumu zımnen kabul edecekler ya da ilişki düzeyini düşürecekler. Ankara şartların lehimize olduğundan, Batılıların bu emrivakiyi kabul edeceğinden emin olmasaydı bu hamleyi yapmazdı. Cumhurbaşkanımızın son üç haftadır ‘’AB artık karar vermeli. Türkiye ile ilgili pozisyonunu netleştirmeli’’ cümleleriyle özetlenebilecek konuşmaları, Mavi Vatan hamlesiyle örtüşüyor.

Yasa tasarısıyla Karadeniz ve Akdeniz’deki karasularımızı 12 mile çıkarıyoruz. Fiilen zaten 12 mil olarak uyguluyorduk ama bu uygulamayı hukukileştirmemiz stratejik bir adım. Petrol ve gaz kaynayan Karadeniz’in neredeyse yarısı bizim oluyor. Rusya ve AB’nin kullanabilecekleri karasuları küçülüyor. Ama AB 12 mili kabul ettiğinden, Rusya savaşta olduğundan Karadeniz’le ilgili tepki veremez. Akdeniz’le ilgili tepki Meis adası nedeniyle Yunanistan’dan dolayısıyla AB’den gelecek. Meis’in karasularının 12 mil olmasını kabul etmiyoruz. İki İstanbul yüzölçümündeki bahse konu karasularının Türkiye’ye ait olduğunun altını çiziyoruz.

Akdeniz’deki hamlemizi, KKTC’nin de Mavi Vatan Yasası çıkarması suretiyle taçlandırmalıyız. Kıbrıs’a ait olan, zengin petrol ve gaz sahaları içeren karasularından, ihtilaflı olduklarından ne KKTC ne de Rum Kesimi yararlanabiliyor. KKTC Mavi Vatan Yasasını çıkarırsa pazarlık gücümüz daha da artar. AB kararlılığımızı görür. AB’nin Doğu Akdeniz doğalgaz sahalarına olan ihtiyacı, Hürmüz’ün kapatılmasından sonra daha da arttı.

Mavi Vatan Yasasında Ege’deki karasularımız 6 mil olarak tutuluyor. Mevcut durumda, yani Türkiye ve Yunanistan’ın Ege’deki karasuları 6 milken, Ege’nin %40’ı Yunanistan’a, %9’u Türkiye’ye ait. %51’i ise uluslararası karasu hükmünde. Yani Türkiye Egenin %60’ını dilediği gibi kullanabiliyor.

Karasuları karşılıklı olarak 12 mile çıkarıldığında Türkiye’nin payı %11 ve Yunanistan’ın payı %70 olurken uluslararası sular %19’a geriliyor. Yani Türkiye’nin serbestçe kullanabileceği alan %30’ düşüyor. İstanbul’dan hareket eden bir gemi Atina’nın izni olmadan İzmir’e, İzmir’den demir alan bir feribot Antalya’ya gidemiyor. Balıkçılık yaptığımız saha daralıyor. Karasuları hava sahasını da belirlediğinden, uçaklarımız Ege üzerinden uçamıyor. Yunanistan’a mahkum ve mecbur oluyoruz.

Akla şu soru gelecektir: ‘’Karasularını iki denizde 12 mil uygularken Egede nasıl 6 mil uygulayabiliyoruz? Devletlerin sahilleri olan bazı denizlerde 12, bazısında 6 mil uygulama hakkı var mı?’’ BM açık denizlerde karasularını 12 mile çıkardı. Ankara, ‘’Ege Türkiye ile Yunanistan arasında iç denizdir’’ savıyla bu kararı kabul etmiyor. (Türkiye ilgili BM kararını imzalamadığından Ege açık deniz olsa da kararı uygulamayabilir.)

Aynı Ankara Akdeniz’e boğazlar ve Ege üzerinden bağlanan Karadeniz’in açık deniz olduğunu iddia ederek 12 mil uyguluyor. Bu tablonun tek izahı var: Güç. Türkiye zımnen ‘’İşime Karadeniz’de 12, Ege’de 6 mil geliyor. Böyle uyguluyorum’’ diyor. (Karadeniz’in açık deniz olduğu, altı devletin kıyısı olmasına dayandırılabilir.)

Yasayla cumhurbaşkanına, Türkiye’nin menfaatleri gerektirdiğinde, tarif edilmiş deniz alanlarını ‘’Özel Statülü Deniz’’ ilan etme yetkisi veriliyor. Bu yetki, sınırlama olup olmamasına göre farklı sonuçlar doğurur. Eğer sınırlama olmazsa Türkiye okyanusların kimseye ait olmayan sularını bile ‘’Özel Statülü Deniz’’ ilan ederek petrol ve gaz arayabilir, çıkarabilir. Bunu sadece ABD, İngiltere, Çin, Japonya, Fransa ve Rusya yapabiliyor.

Sınırlama olursa, mesela ‘’Henüz münhasır bölge ilan edilmeyen alanlarda’’ benzeri bir ifade kullanılırsa, cumhurbaşkanına Türkiye’nin kıyıdaş olduğu denizlerde bu yetki verilmiş olacak. Türkiye ve Yunanistan, Egenin uluslararası sularında, üçüncü ülkelerden gelen balıkçıların avlanmasını istemezler. Bu girişimleri fiilen engelliyorlar. Bu yasa çıktıktan sonra bu gibi girişimler, bahse konu sular ‘’Özel Statülü Deniz’’ ilan edilerek hukuken engellenebilecek. Karasularına girenlere ceza kesilebilecek.

Bu vesileyle iki yanlışı düzeltelim. Bu yasanın Montrö’de elde ettiğimiz bazı hakları riske edeceği iddiası doğru değil. Uluslararası hukuka göre, devletler arasındaki anlaşmalar yasalardan üstündür. İki belge arasında fark olursa uluslararası anlaşma uygulanır.

Bir başka iddia Yunanistan’a ait olan 152 ada, adacık ve kayalıkta hak iddia ettiğimiz. Bahse konu yerler şu anda da ihtilaflı. (Kardak bunlardan biri) İki devlette bu yerlerin kendisine ait olduğunu savunuyor. Yasa çıktıktan sonra bu durumda bir değişiklik olmayacak. Zira bizim kanunlarımız Yunanistan’ı bağlamaz. Ama Yunanlar sınır aşımları yaparken daha dikkatli olacaklar. Çünkü Türkiye daha önce zamanın şartlarına göre hareket ediyordu. Kanun çıktıktan sonra, askerlerimiz sınırlarımızı korumak zorunda olduklarından, sınırları geçenlere müdahale edecekler.

Mavi Vatan Yasasının hayırlı olmasını dilerim. Önerim, Mavi Vatanın hazırlanmakta olan yeni Anayasaya da dahil edilmesi. Dile kolay 462 000 kilometrekarelik bir alandan bahsediyoruz. Önerdiğimiz uygulamanın bir benzerini, Hazar’daki ihtilaflı enerji sahalarının vatanın bir parçası olduğunu anayasaya koyan rahmetli Haydar Aliyev yapmıştı. (İlgilenenler için https://www.habererk.com/makale/karabag-zaferinin-bilinmeyen-arka-plani-azerbaycan-in-bagimsizlik-gunu-kutlu-olsun_257612/ )   

Bu Yazıyı Paylaş