Köşe Yazısı

Suriye’de ‘muhtemel’ kanlı savaşa doğru yaşananlar ve yaşanacaklar

Ertuğrul Türkoğlu
Ertuğrul Türkoğlu
5 dk Sesli Dinle 0

SDG öngördüğümüz gibi ciddi bir direniş göstermeden Fırat’ın doğusundaki topraklardan da çekildi. Makalelerime yapılan yorumlardan ve gönderilen mesajlardan okurlarımın SDG’nin ne yaptığını/yapmak istediğini anlayamadığını görüyorum. SDG, Türk ordusu gibi emir komuta düzeninde hareket eden bir organizasyon değil. İçinde ayrı hedefleri, planları, stratejileri olan bir sürü klik var. Bunlar başlarına buyruk hareket ediyorlar. Kandil’in sürece müdahale etmesi bir başka handikap.

SDG kuzeydoğu Suriye’yi ele geçirmiş ve resmen tanınmasa da de facto bir devlet kurmuş. Fakat kontrol ettiği topraklardaki insanların menfaatlerini esas almıyor. Örgüt hedeflerine ve talimatlarına göre hareket ediyor. Hiç savaşmadan çekilse karizması çizilmezdi. Örgüt içinde bu kadar büyük moral bozukluğu olmazdı. Yok savaşmaya karar verdiyse sonuna kadar direnmeliydi. İki kurşun atıp çekilmeyi izah etmek mümkün değil.

Kandilde barınan, izole ve sahadan kopuk terör baronlarından gelen talimatların dışına çıkamaması örgütü tüketiyor. Kendileri açısından stratejik önemdeki iki bölgeden, direnişe karar verdikten sonra, biraz savaşıp çekilmeleri hem masada ellerini zayıflattı hem de Şam’ın elini güçlendirdi.

Suriye ordusunun modern silahları liyakatle kullanabildiği, derme çatma bir yapı olmadığı netleşti. SDG’yi Kürtler bile desteklemezken halkın Suriye bayraklarıyla sokaklara dökülmesinden Şam’ın hüsnü kabul gördüğünü herkes gördü. Ordunun başarılı olması DEAŞ’la mücadele açısından da SDG’nin elini zayıflattı. ABD, DEAŞ’la mücadele etmek için SDG’ ye ihtiyacı kalmadığını gördü.

Şara ve ekibi de örgütçü. Ama devletin başına geçtiklerinde örgütçülüğü bıraktılar. Devlet adamı ciddiyetiyle örgütlerinin değil devletlerinin ve milletlerinin menfaatlerine uygun hareket ediyorlar. SDG, kuzeydoğu Suriye’yi on yıldır idare ediyor ama halkın zerre kadar önemi yok Abdi ve ekibi için. Yönettikleri bölgeyi kalkındırmak için herhangi bir şey yaptıklarını duydunuz mu? Onlar için PKK-PYD ne derse o. İki yaklaşım arasındaki farkı Kürtlerde, bölge halkı da Suriyeliler de görüyor, değerlendiriyor.

Şara’nın cuma günü yayınladığı Kürtlerin kültürel haklarını garanti altına alan kararname de Şam’ın elini güçlendirdi. SDG’yi daha da zayıflattı. Yüz binlerce Kürt sokaklara dökülerek kutlamalar yaptı. Şara Türkiye’nin izinden gidiyor. Kürtlerin dillerini, kültürlerini ve değerlerini tanıyor. Ama aynı zamanda eşit vatandaşlık vurgusu yaparak özerklik olmayacağının altını çiziyor.

Şam bu kararnameyle Suriye’de yaşayan Kürtlerin tamamına vatandaşlık verileceğini ilan etti. Bu pek bilinmez ve dillendirilmez ama Suriye’de vatandaş olmayan Kürtlerin baskın çoğunluğu Türkiye kökenlidir. Şeyh Sait isyanından ve şapka devriminden sonra on binlerce Kürt Suriye’ye göçtü. 1928 yılında, Şeyh Sait isyanına katılanlar affedilince ve 1933 yılında genel af çıkarılınca gidenlerin çoğu dönse de bir kısmı Suriye’de kaldı.

2. Dünya Savaşı sırasında İnönü’nün takip ettiği berbat ekonomik politikalardan sonra da kitlesel göç oldu. Göçmenler akrabalarının köylerine yerleştiler, boş arazileri işlediler ve zamanla Suriyeli oldular. Ama Suriye bunlara vatandaşlık vermedi. Bu insanlara vatandaşlık verilerek kronikleşen bir sorun daha çözülecek. Şam kararnameyle yetinmedi. PYD-SDG’lilere silahlarını Suriye ordusuna teslim etmeleri şartıyla af çıkardı. Halep ve Fırat’ın doğusunda teslim olan teröristleri serbest bırakarak duruşunu daha net ortaya koydu.

Pentagon’un, SDG’nin, verdiği silahları Suriye ordusuna karşı kullanılmasını yasaklaması gözlerden kaçan bir başka gelişmeydi. SDG İran orjinli silahlar kullandı. Şu ayrıntıyı her zaman göz önünde bulundurmalıyız: ABD, baştan beri SDG ile Fırat’ın doğusunda iş birliği yaptığını ifade ediyordu. SDG, devrime kadar Fırat’ın batısında Rusya ile ittifak halindeydi. Operasyon Fırat’ın doğusuna kaydığında ABD’nin tavrı farklı olacaktır.

Cuma günü Behoz Erdal ve beraberindeki PKK’lılar Kandil’den Fırat’ın doğusuna geçtiler. Aynı gün Esat’ın favori teröristi Mihraç Ural ve ekibi de Erdal’la bir araya geldi. Bu hamleler sessizce yapılmadı. Özellikle duyuruldu. Fotoğraflar servis edildi. Bu hamleyle ‘’Fırat’ın doğusundaki direnişimiz Halep ve Fırat’ın batısı gibi olmayacak. En tecrübeli kadrolarımız saha da’’ mesajı veriliyor.

Şam bu hamleye Rakka’yı askeri bölge ilan ederek cevap verdi. Ordu Rakka’nın 5 kilometre yakınına geldi. Operasyon başlatıldığında en büyük endişe, PYD’nin çekilmeden önce, Suriye’nin elektriğinin %75’ini sağlayan Baas Barajını havaya uçurmasıydı. Bu olsaydı Suriye karanlığa gömülürdü. Ülkenin en verimli toprakları sular altında kalırdı. Barajın ve ülkenin en büyük petrol ve gaz sahalarının ele geçirilmesi SDG’nin elini daha da zayıflatacak. PYD en büyük kozunu ve gelir kaynağını kaybetti.

Aşiretlerin isyan ederek PYD ile çatışmaya başlamaları tabloyu çok değiştirdi. SDG’nin askeri gücü hem azaldı hem de azalan gücü bölme mecburiyeti doğdu. Zaten Türkiye sınırında çok sayıda terörist tutuyorlar. Kalan kuvvetlerinin bir kısmını aşiretlere ayırmaları daha hızlı yenilmelerine yol açacak.  

Suriye’de son iki haftada yaşananlar Terörsüz Türkiye sürecini güçlendirdi. SDG’nin askeri olarak başarılı olamayacağı yani silah bırakmaktan başka çaresi olmadığı anlaşıldı. PKK içinde silah bırakmayı savunanlar güçlendi. İktidarın Suriye’de özerklik ve federasyon gibi tavizler vermediği, iyi niyetle hareket ettiği ama PKK üzerine düşeni yapmadığında gereğini yaptığı görüldü.

Türkiye en baştan beri PYD’nin PKK’nın Suriye kolu olduğunu ifade ediyordu. PKK’yı terörist olarak kabul eden ABD ve AB, bu tespite itiraz ederek PYD’nin PKK’dan ayrı olduğunu ve terör örgütü olmadığını iddia ediyordu. Halep ve sonrasında yaşananlar Türkiye’nin tespitinin ABD ve AB tarafından söylem bazında kabul edilmesini sağladı. Bu gelişme PKK silah bırakmazsa ve/veya PYD Şam’a entegre olmazsa terörle mücadelede Türkiye’nin hareket alanını genişletecek.

Terörist başı Abdi, Barrack ve Barzani’yle görüşmek üzere cumartesi günü Erbil’e gitti. Hedefi operasyonu durdurmak ve entegre olmak için daha fazla taviz almak. Barrack pazar günü operasyonu durdurmak ve tarafları anlaştırmak için Şam’da olacak.

Öngörüm kısa süre zarfında İmralı’dan da entegrasyon çağrısının geleceği. SDG’nin entegrasyon sürecini başlatacağı.  Bu olmazsa Barrack’ın ziyaretiyle dursa bile operasyon yeniden başlar ve Suriye ordusu Rakka ile Deyrizor’u alır. Sonra yeniden masa kurulur. Eğer SDG hala anlaşmazsa başka gidecek ve çekilecek yerleri kalmadığından son ve en kanlı savaş başlar.

Bu Yazıyı Paylaş