Köşe Yazısı

Suriye’de ne oldu? Ne olacak?

Ertuğrul Türkoğlu
Ertuğrul Türkoğlu
4 dk Sesli Dinle 0

Suriye ile ilgili kaleme aldığım makalelerde PYD-SDG’nin Türkiye’de sanıldığı ve iddia edildiği kadar güçlü olmadığını hep vurguladım. Halep’teki mahallelere hakim oldukları ve halkın büyük kısmından destek görecekleri düşünülüyordu. PKK bu mahalleleri kalesi olarak görüyordu. Öcalan’ın Halep’teki evi ve ofisi Eşrefiye mahallesindeydi. Teröristlere ideolojik eğitim verdikleri ilk akademileri buradaydı. Halep çok stratejik bir kent olduğundan, sempatizanlarının bu mahallelere yerleşmesini teşvik etmişlerdi.

Eşrefiye ve Şeyh Maksut kuzeyden güneye giden yani Türkiye’yi Ortadoğu’ya bağlayan ana otoyolla, doğuyu Akdeniz’e bağlayan otoyolların üzerinde. Bu mahallelere sahip olanlar bu yolları kapatabilir, ticareti kontrolleri altına alabilir. Nitekim PKK hem Esat’la ters düştüğünde hem de devrim sırasında, ÖSO ile çatışırken kısa süreli de olsa bu kozlarını kullandı.

Halkın kendilerini destekleyeceğinden emin olan ve Şam ile anlaşmaya karşı çıkan Bahoz Erdal (Fehman Hüseyin) önderliğindeki kanat, savaşı taciz atışları yaparak, bilinçli bir şekilde Halep’e çekti. SDG üst yönetimi ilk andan itibaren anlaşma taraftarıydı. Fakat Erdal verdiği talimatlarla bunu da engelledi. Tahliye araçları o nedenle defalarca mahallelere gelip, ateş açılması üzerine geri döndüler. MSB’nin yaptığı açıklamada SDG yerine Kandil’i itham etmesinin nedeni de eylemlerin Erdal’ın emriyle yapılmasıydı.

Güvendikleri dağlara kar yağdı. Halktan en ufak destek görmediler. Aylarca sürdürebileceklerini düşündükleri direniş sadece 3-4 gün sürdü. Erdal yaptığı hamleyle SDG’nin elini zayıflattı. Bu aşamadan sonra Suriye ordusunun Fırat’ın batısında yer alan SDG kontrolündeki son topraklara operasyon düzenlemesi bekleniyor. Zira Şam burayı askeri bölge ilan etti. Bahse konu coğrafyada büyük yerleşim yerleri yok. Köyler var. Ama bölge stratejik açıdan çok önemli. Zira bu bölgeyi PYD kontrol ettiğinde, her iki yakası da işgali altında olduğundan, Fırat’ı yani Suriye’nin en büyük su ve elektrik kaynağını kontrol etmiş oluyor. Nehrin batısında PYD’nin kontrol ettiği son toprak parçası burası.

İki tarafta askeri bölgeye yığınak yapıyor. PYD en dirençli teröristlerini cepheye konuşlandırıyor. Zira burada tutunamazsa ahalisi Arap olan Rakka’da ve Deyrizor’da nasıl tutunacak? Bence burada da tutunamaz. Düz arazi. Karadan sonuç alınamazsa ve uçaklar bombardımana başlarsa yapacakları hiçbir şey yok. Bu arada Halep’in çevresinde hala PYD’nin kontrolünde olan köyler var. Bu köylerde ihmal edilmeli, temizlenmeli.

PKK-PYD-SDG iç içe geçmiş üç halka olarak değerlendirilebilir. Şöyle ki SDG’ nin 70 000 ile 80 000 arasında askeri olduğu tahmin ediliyor. Bunların 23 000-24 000 kadarı PYD mensubu. Geri kalanlarını büyük kısmı Arap aşiretlerine mensup. Araplar hiçbir mezhep, fikir ve ideolojik farklılıklarının olmadığı Şam yönetimiyle neden savaşsınlar? Hangi açıdan bakarsanız bakın Şam onlara PKK-PYD-SDG’den çok daha yakın.

PYD’lilerin 4000-5000 kadarı PKK’lı. Yani dağda kalmış, çarpışmalara katılmış tecrübeli terörist. Bunların büyük kısmı verilen emri yerine getirirler. Sonuna kadar savaşırlar. Geri kalan PYD’lilerin bir kısmı Suriye’nin farklı bölgelerinden. Çoğu PYD’ ye dolgun maaş ödemelerinden dolayı katılmış. Başka iş güç olmadığından bu yola başvurmuşlar. PYD’lilerin büyük kısmıysa SDG’nin önceki yıllarda ve halen kontrol ettiği coğrafyanın insanları. Bir kısmı zorunu olarak askere alınmış, bir kısmı maaş almak için örgüte katılmış. SDG mensuplarından farkları, ideolojik eğitim almaları ve teorik olarak terörist başını önder olarak kabul etmeleri. PYD mensuplarının da ancak bir kısmı gönüllü olarak savaşacaktır.

‘’PYD bu kadar zayıfsa, neden operasyon düzenlenmeden sorun çözülmeye çalışılıyor?’’ sorusu akıllara gelecektir. Türkiye ve Suriye, kuzeydoğu Suriye’de yaşayan insanlarla aralarına kan girsin istemiyor. Bölge halkı Kandildekiler gibi terörist değil. Terör destekleyicisi de değil. PYD’nin elinde adeta rehinler. Operasyon yapıldığında, PYD mutat olduğu üzere, sivilleri kadın, çocuk ve yaşlı demeden canlı kalkan olarak kullanacaktır.

Bu strateji Halep’te yürümedi çünkü teröristler hem sayıca azdı hem de Abdi-Erdal çekişmesi nedeniyle bölünmüşlerdi. Oysa örneğin devrim sırasında Tışrin barajında gerçekleşen çarpışmalar, sivillerin kalkan yapılması yüzünden uzun sürdü. ÖSO bazı yerlerden çekildi. Aksi halde binlerce günahsız sivil ölecekti.

Fırat’ın batısında yapılan çarpışmalar kısa sürerse Şam’ın, uzun sürerse ve sonuç alınamazsa, PYD’nin eli güçlenecek. Suriye ordusunun başarılı olacağını düşündüğümden, operasyona ihtiyaç kalmadan, PYD’nin, Şam’ın yani Türkiye’nin şartlarını kabul edeceğini düşünüyorum.

Halep operasyonuyla sadece iki mahalle teröristlerden temizlenmedi. Aynı zamanda Terörsüz Türkiye’ye ve Apo’nun talimatlarına direnen Erdal ve destekçileri de zayıflatıldı. Fırat’ın batısında mevzilenen teröristlerinde çoğu PKK’lı olduğundan, çarpışmalardan sonra Erdal kliği daha da zayıflayacaktır. Halep ve gerçekleşirse Fırat’ın batısında yaşanacak yenilgiler Şam’la anlaşma taraftarlarının elini güçlendirecek. ‘’Savaşları kaybediyoruz, dolayısıyla kazanımlarımızı da kaybediyoruz’’ görüşünün genel kabul görmesini sağlayacak.

‘’Vaziyet buysa Devlet Bey neden Abdi’yi suçluyor?’’ dediğinizi duyar gibiyim. Devlet Bey dışında yerli ve yabancı herkes Abdi’nin anlaşmaktan yana olduğunda ve Erdal’ın anlaşmayı engellediğinde mutabıklar. Ama yine aynı kaynaklar Abdi’nin İsrail’le iş birliği yaparak Suriye’den daha fazla taviz almaya çalıştığında da hemfikirler. Bahçeli, Abdi’yi, iş birliğini bırakması ve terörist başının talimatlarına uyması için uyardı. ‘’Senin İsrail’le iş tuttuğunu sürekli dillendiririm’’ dedi.

Suriye halkı da Suriye’deki ve Suriye dışındaki Kürtler de İsrail’e düşmanlar. Bu iddianın dillendirilmesi Abdi’ye zarar verir. Önünü keser. Abdi, PKK’yı iyi tanıyan otoritelere göre Öcalan’dan sonrası için Demirtaş’la birlikte iki güçlü adaydan biri. Bu iddiasını sürdürmek ister. Apo bile ‘’Amerika ve İsrail’in oyunlarına gelmeyin’’ derken on binlerce Filistinliyi katleden İsrail’le birlikte hareket eden birine Kürtler neden sahip çıksın?

Bu Yazıyı Paylaş