Azerbaycan ve Aliyev düşmanlığı yapmak

Aliyev ve hatta Azerbaycan düşmanlığı yapmak için hazırda bekleyen bir kitle var. Bir fırsat doğsa da Azerbaycan’a saldırsak diye dört gözle bekliyorlar. Bu kitlenin bir kısmı sözüm ona milliyetçi hatta Türkçü. Bu nasıl Türkçülükse. Bunlara göre Azerbaycan her durumda haksızdır, karşısında kim varsa otomatik olarak haklıdır.
Netanyahu konuşurken Azerbaycan’ın BM Genel Kurulunu terk etmemesi, iflah olmaz Azerbaycan düşmanlarına gün doğdurdu. Hep beraber saldırdılar. Allah ne verdiyse Azerbaycan’ın ve Aliyev’in üzerine boca ettiler. Azerbaycan kardeş değilmiş, Aliyev diktatörmüş. Aliyev Karabağ’ı kurtarırken de diktatördü. Hatta diktatör olmasaydı Karabağ da işgal edilen reyonlarda kurtarılamazdı.
‘’Bu nasıl kardeşlik?’’ diye soranlara cevabım: Azerbaycan Türkiye’nin müstemlekesi değil. Bağımsız bir Türk devleti. TDT’nin eşit üyesi. Türkiye’nin oturumu terk etmeye ne kadar hakkı varsa, Azerbaycan’ın da oturumu takip etmeye o kadar hakkı var. Türkiye oturumu terk etti diye kardeşlik bozulmuyorsa, Azerbaycan terk etmedi diye de bozulmaz.
‘’Devlet duygusu’’ diye bir şey yoktur. ‘’Devlet aklı’’ vardır. Devletler menfaatlerini, hedeflerini ve misyonlarını esas alarak, akılla hareket ederler. Azerbaycan Karabağ’ı ve işgal altındaki diğer topraklarını nasıl kurtardı? Bu zaferi nasıl mümkün kıldı? Ermenistan’ı destekleyen ABD, Rusya ve Avrupa’yı nasıl yanına çekti veya en azından tarafsız davranmak mecburiyetinde bıraktı?
Ermenilerin Karabağ’ı ve reyonları işgal etmesinden sonra Azerbaycan’a sadece iki devlet silah sattı veya verdi: Türkiye ve İsrail. Filistin Özerk Yönetimi Ermenistan’dan yana tavır aldı. Görüştüğü Arap liderler Aliyev’e ‘’Karabağ’ı boş ver. Ermenilerle anlaş’’ tavsiyesinde bulundular. Ermeni ve Yunan lobilerinin tesiri Yahudi lobisinin desteğiyle kırıldı. Rusya Yahudi ve Türk kökenli iş adamlarının gayretleriyle pozisyonunu gözden geçirdi.
Kaldı ki henüz Ermenistan’la barış anlaşması imzalanmadı. İsrail eskisi kadar güçlü olmasa da Yahudi lobisi hem Amerika’da hem de Avrupa’da etkili. Azerbaycan neden sembolik bir hareket yaparak kazandığı zaferi ve lehine olacak anlaşmayı riske etsin?
Kimse Karabağ’ı Azerbaycan’dan alamaz. Ama anlaşma imzalanmaya bilir. Bu zaferin kesinleşmemesi ve riskin devam etmesi anlamına gelir. Bu durumda Zengezur Koridoru hayata geçmez. Sınırlar açılmaz, açılanlar kapanır. Uçuşlar durur. Ekonomik bütünleşme biter. Ermenistan Türk dünyasının ortasında çıban başı olur.
Azerbaycan akılla hareket edip bu riskleri almadığı için eleştiriliyor. Eğer oturumu terk etse ve dediğimiz gelişmeler olsaydı bu sefer ‘’Zengezur gerçekleşmedi, hala anlaşma imzalanmadı, Karabağ kalkınmadı’’ diye eleştirilecekti. Hakkaniyetli olmayınca eleştirmek kolay. Her şeyi eleştir eleştirebildiğin kadar.
Azerbaycan’ın İsrail’le ilişkilerinin iyi olması Türkiye’nin de lehine ayrıca. Diplomasi de her zaman aracıya ihtiyaç olur. Suriye’yle ilgili olarak iki kere Bakü devreye girdi. Sıcak temas önlendi böylece. Türk aktivistlerin hızlı ve sorunsuz serbest bırakılmasını Bakü sağladı. İsrail’in sözde soykırımı tanımasını Bakü önledi.
Aliyev, İran’la ters düştüğünde de eleştirildi. Azerbaycan’a füze atan İran. Aliyev buna tepki verdiği için suçlu.  Hem de Tahran iki Karabağ savaşında da Ermenistan’ı desteklemişken. Tahran’ın desteği, Azerbaycan’ın oturuma katılması gibi bir şey değil.
Ermenistan otuz yıl lojistiğini İran’dan sağladı. Dünya ile İran üzerinden ticaret yaptı. Türklere ölüm saçan silahlar Ermenistan’a İran üzerinden geldi. Tahran Türkiye ile Azerbaycan’ın ambargosunu kırdı. Eğer İran destek vermeseydi Ermenistan 90’larda Azerbaycan’la anlaşmaya mecbur kalırdı.
Aliyev’in Ali Hamaney’in taziyesi için İran sefaretine giden tek lider olması da İran’a gıda yardımı yapan ilk ülke olan Azerbaycan’ın tek başına yaptığı yardımın, diğer devletlerin yaptığı yardımların toplamından fazla olması da dikkate alınmadı.
Yaptığı bir icraat beğenilmediğinde Aliyev’in Kürt olduğu iddia ediliyor. Azerbaycan’ın %30’u Sünni. Aliyev Sünni diye Kürt demek makul mü? Haydar Aliyev politbüro üyesiyken bile her fırsatta Türk olduğunu dile getirmiş. Türkiye ile ilişkilerin geliştirilmesine ön ayak olmuş. Demirel’le dostluğu o yıllardan. Ayrıca Kürt olsa ne olur? Türküm diyor, Türklüğe hizmet ediyor. Gerisi fasa fiso.
Azerbaycan İsrail’e petrol satmaya devam ettiği için de eleştirildi. İsrail’e sadece Türkiye ticaret yasağı getirdi. Türkiye dışında Filistin Özerk Yönetimi dahil hiçbir devlet İsrail’le ticareti engellemedi. Azerbaycan bir enerji ülkesi. Sebep ne olursa olsun imzaladığı uzun vadeli bir kontratı iptal ettiğinde güvenirliğini kaybeder. Bir daha hiçbir devlet Azerbaycan’la uzun vadeli kontrat yapmaz. Diyelim ki Bakü petrol satışını kesti, İsrail başka yerden alacaktı. Azerbaycan boş yere para ve imaj kaybedecekti. Türkiye’nin ticareti durdurması İsrail’e ne zarar verdi?
Kendi dinamiklerine göre dış politikasını belirlemek Azerbaycan’ın en doğal hakkı. Azerbaycan Türk devleti olduğu için bu hakkı yok sayılamaz. Azerbaycan’ın her olayda Türkiye ile aynı şekilde hareket etmesini beklemek, iki devletin ilişkilerini baltalar. ‘’Tek millet’’ olma özelliğini kaybederiz.
Arap devletleri yıllardır birbirleriyle savaşıyorlar. Rusya ile Ukrayna geçmişte Türkiye ile Azerbaycan kadar yakındı. Rusya’nın en azılı düşmanı olan Polonya da Slav ülkesi. Aynı soydan gelmek, aynı dili konuşmak, aynı dine ve kültüre mensup olmak, devletlerin ilişkilerinin iyi olması için yeterli değil. Gayret gösterilmeli, hassas davranılmalı. Bu konuda başı milliyetçiler çekmeli.