Köşe Yazısı

Betimar anketi

Alparslan Türkoğlu
Alparslan Türkoğlu
5 dk Sesli Dinle 0

2016 Haziran ve Kasım, 2018, 2019, 2023 ve 2024 seçimleriyle 2017 referandumunu 1-1 bilen tek kamuoyu araştırma şirketi olan Betimar’ın üç gün evvel açıklanan anketine göre CHP erimeye başlamış. CHP’den vazgeçen vatandaşlar muhalif milliyetçi partilere yönelmişler. Bu anketi geçen hafta açıklanan ORC, Optimar ve GENAR anketleri de teyit ediyor.

Betimar’a göre Ak Parti %34.7, CHP %27.4, MHP %9.3, DEM %7.8, İyi Parti %6.4, Zafer %4.2, Anahtar %3.8, Yeniden Refah %2.7, TİP %1.4, diğer partiler %2.2 dolayında oy alıyor. İmamoğlu operasyonundan önceki anketlerde Ak Parti ve CHP %30’lardaydı. Operasyondan sonra, özellikle Saraçhane mitingleri muhalif seçmenin CHP’de, ‘’CHP güçleniyor’’ endişesi taşıyan muhafazakar seçmenin Ak Partide toparlanmasına neden oldu. İki partide %35 bandına tırmandı.

CHP yolsuzluk iddiaları nedeniyle Eylül-Ekim’deki anketlerde %32-33 bandına gerilemişti. Görünen o ki Beşiktaş Belediyesindeki yolsuzluklara yoğunlaşan Aziz İhsan Aktaş iddianamesinden sonra %5 civarında seçmen, CHP’den muhalif milliyetçi partilere yönelmiş. Bu yönelmede ve önceki düşüşte, muhtemelen CHP’nin komisyona katılması da etkili olmuştur. İmamoğlu iddianamesi, iki ay tartışıldıktan sonra, ocak ayında yapılacak anketlerde, CHP’yi %25 seviyesine çekecektir.

Aslında CHP’nin kaybı anketlerde gözükenden daha fazla. Zira ekonomide vatandaşa yansıyan bir düzelme yok. Yolsuzluk operasyonları ve bu operasyonlardan sonra yapılan mitingler olmasaydı Ak Parti %30’dan %35’e yükselmezdi. Bilakis makul olan 2-3 puan daha gerilemesiydi.

Özellikle İyi Parti bu gelişmeleri iyi değerlendirebilirse oy patlaması yapabilir. Zira Ak Partili seçmen CHP’ye, CHP’li seçmen Ak Partiye yönelmiyor ve yönelmez. Zafer aşırı sağ görüntü verdiğinden ve sığınmacılar sorunuyla özdeşleştiğinden merkez seçmene cazip gelmiyor. Anahtar ise hem yeterince tanınmıyor hem de Yavuz Bey CHP seçmeni için kolay oy verilebilecek bir figür değil.

İyi Parti kısa süre zarfında yapılacak olan büyük kurultayını iyi değerlendirmeli. Kadrosunu merkez sağ isimlerle ve iyi ekonomistlerle takviye etmeli. CHP, vatandaşları ekonomiyi iyi idare edeceğine inandıramadı. Haddi zatında bu konuda bir şey yapmadı halen de -yolsuzluk iddialarına yoğunlaştığından- yapmıyor, yapamıyor. İyi parti ekonomiyi iyi yöneteceği imajını oluşturamazsa bundan sonraki oy artışları mütevazi olur.

Ama ‘’ekonomiyi iyi idare eder, ülkeyi kalkındırır, gelir dağılımını düzeltir, haksızlıkları giderir’’ imajını oluşturabilirse çekim merkezi olur. İyi partililer yolsuzluk mevzuunda taraf olmamalı. Daha doğru bir ifadeyle yolsuzluk konuşmamalı. Ekonomi konuşmalı. Projeler açıklamalı. Terörsüz Türkiye sürecine karşı olan seçmenlerin adresi haline gelmeye çalışmalı. Vatandaş ANAP’ı indirip SHP’yi getirmedi. DYP’yi getirdi. DYP’yi indirip CHP veya DSP’ye yönelmedi. Refahı birinci parti yaptı. Refahtan vazgeçenler MHP’ye oy patlaması yaptırdı. Bu tespitlerim Zafer ve Anahtar Parti içinde geçerli. Ama İyi Partinin halka ulaşması daha kolay.

Ümit Bey son zamanlarda ekonomiye ve dış politikaya öncelik veriyor. Bu çok doğru bir strateji. Daha ılımlı bir profil çiziyor. Buda akıllıca. Ama yolsuzluk davalarında CHP’den yana tavır almasının yanlış olduğunu düşünüyorum. Zira yolsuzluk iddialarına inanmayan seçmenler zaten CHP’de kalacaklar. İnananlar CHP’den ayrılacaklar. Bu seçmenler neden yolsuzluk konusunda CHP ile aynı tavrı alan bir partiye gitsinler?

Yolsuzluk davalarında dananın kuyruğu duruşmalar başlayınca kopacak. Duruşmalar TV’lerden naklen yayınlanırlarsa çok tesirli olurlar. Vatandaşlar yolsuzlukların doğru olduğuna inanırsa CHP %20’nin altına bile düşebilir. Vatandaş iddiaların iftira olduğuna kanaat getirirse CHP %40’ı aşar. Ekrem Bey kahramanlaşır. CHP düşerse muhalif milliyetçi partiler yükselir. CHP yükselirse muhalif milliyetçi partiler erir.

Aynı durum, eğer muhalif partiler ekonomi konusunda iddialı ve ikna edici olurlarsa Ak Parti ile İyi Parti ve Anahtar Parti arasında da olabilir. Ekonomi düzelirse Ak Parti oy kaybetmez, oy kazanır. Ama ekonomi düzelmezse Ak Parti’den vaz geçecek seçmenler ‘’ekonomiyi düzeltir’’ kanaatini uyandıran partiye giderler. Ak Parti seçmenlerinin oy vermeyeceğini düşündüğümden Zaferi diğer muhalif partilerden ayrıştırdım.

Ak Parti dış politika, savunma, turizm, sağlık, savunma sanayi, terörle ve suçla mücadele vatandaştan iyi not alıyor. En zayıf olduğu alanlar ekonomi ve adalet. Adalet alanındaki imajı arka arkaya çıkarılan paketlere rağmen düzelmiyor. Ak Parti ekonomi düzelirse toparlanır. Ekonomi düzelmezse oy kaybeder.

Ak Parti son zamanlarda başta Atatürk ve milliyetçilik olmak üzere birçok konuda söylemini değiştirdi. Bu sayede daha geniş kesimlere ulaşabilmenin altyapısını hazırladı. Vatandaşların ekonomiden şikayetçi olması ve geniş işsizliğin yükselmesi gibi nedenler Ak Partinin kaybettiği seçmenleri ve ilk kez oy kullanacak olanları kazanmasını engelliyor.

 Terörsüz Türkiye süreci henüz Ak Parti ve MHP’ye oy kazandırmadı, oy kaybettirmedi. Süreç başarılı olursa oyları artar. Süreçte Habur benzeri skandallar yaşanırsa oy kaybederler. İmralı’ya gitme önerisi bu yönüyle de değerlendirilmeli. Zaten devlet görevlileri Öcalan’la görüşüyorlar. Hangi konuda ne dediği ne düşündüğü biliniyor. Hal buyken milletvekillerini Apo’nun ayağına göndermek oy kaybettirir. Görüşme kesinlikle gerekliyse, teknoloji çok ilerledi, uzaktan bağlanmak mümkün. Neden illa yüz yüze görüşülecek?

Sadece PKK’lıları içerecek bir af ya da infaz düzenlemesi de oy kaybına neden olur. Kapsamlı ama tekrar suç işleyenlerin daha ağır cezalandırılmasına imkan verecek bir düzenleme hem adalet mekanizmasının üzerindeki yükü azaltarak orta ve uzun vadede yargıya olan güveni arttırır hem de ‘’Sadece teröristler affedildi’’ algısının oluşmasını yani oy kaybedilmesini engeller.

Süreç şu ana kadar DEM oylarını da etkilemedi. Demirtaş’ın serbest bırakılması, kayyum atanmasını engelleyen yasal düzenlemelerin yapılması, kayyumların görevden alınması, cezaevlerinin boşaltılması ve Kürtçenin yaygınlaştırılması gibi adımlar DEM oylarını 1-2 puan arttırır. Terörist Türkiye süreci DEM seçmeninin muhalefetten koparak iktidara yakınlaşmasına yol açtı. Her ay daha fazla DEM Partili kendini iktidara yakın hissediyor. Süreç sayesinde MHP Kürtlerin üçüncü en çok oy verdiği parti olacak gibi gözüküyor.

Bu Yazıyı Paylaş