Cumhuriyeti CHP’mi kurdu?
CHP’nin önde gelenleri biraz sıkıştıklarında ‘’Cumhuriyeti CHP kurdu’’ ve ‘’Kurtuluş Savaşını CHP kazandı’’ gibi cümleler kuruyorlar. Sanki cumhuriyeti kurmak ve kurtuluş savaşını kazanmak yolsuzluk ve hırsızlık yapmayı meşru kılarmış gibi. Sanki CHP’lilerin dokunulmazlığı varmış gibi.
Oysa ne cumhuriyeti CHP kurdu ne de kurtuluş savaşını CHP kazandı. Bu kronolojik olarak mümkün değil. Kurtuluş savaşı sırasında CHP henüz kurulmamıştı. Cumhuriyet ise CHP’nin kurulmasından sadece elli gün sonra ilan edildi. Yeni kurulmuş, henüz teşkilatlanmamış bir parti nasıl cumhuriyet kurabilir? Kaldı ki CHP kurulduğunda saltanat kaldırılalı 10 ay olmuştu. Yani cumhuriyetin kurulacağı belliydi.
Milli Mücadeleyi Mustafa Kemal Paşa ve ona inanan, etrafında toparlanan Kuvayı Milliye mensupları başlattı. Sonuç alındıkça kalabalıklaştılar ve güçlendiler. Zafer kazanıldığında milletin baskın çoğunluğu Gaziyle beraberdi. Ama cumhuriyet rejiminin benimsenmesi gerektiğini düşünenler Gazi ve etrafındaki dar kadroydu.
Milli Mücadeleyi verenlerin bir kısmına göre ‘’Vatan kurtarılmış, görev tamamlanmıştı. Mustafa Kemal köşesine çekilmeli, memleketi Osmanlı hanedanı İstanbul’dan yönetmeye devam etmeliydi.’’ Bu düşünceyi mandacı Halide Edip utanmadan Gaziye söyler: ‘’Paşam çok yoruldunuz. Sanırım bir çiftliğe çekilir, istirahat edersiniz’’ Gazi cevap verir: ‘’Hanımefendi, daha yeni başlıyoruz.’’
Rauf beyin önderlik ettiği bir başka grupta cumhuriyete karşıydı. Onlar demokratik monarşiyi savunuyorlardı. Milletin itibar ettiği saltanat ve hilafet Osmanlı hanedanında kalmalı ama sembolik olmalıydı. Devleti halkın seçtiği temsilciler yönetmeliydi. Önemli olan cumhuriyet değil demokrasiydi. Demokrasi olmadıktan sonra cumhuriyet demek diktatörlük demekti. Bu fikri savunanların modeli İngiltere’ydi.
Bir diğer grup Kara Kemal, Cavit Bey ve Doktor Nazım’ın liderlik ettiği İttihatçılıkta ısrar edenlerdi. (Zira İttihatçıların baskın çoğunluğu Mustafa Kemal Paşayla birlikteydiler.) İttihatçı liderler Gaziyi ve kadrosunu küçük görüyorlardı. Onlar memleketi idare ederken Mustafa Kemal emirlerindeki yüzlerce kurmay subaydan biriydi. Devlet idaresinde tecrübesi yoktu. Kenara çekilmeli, çekilmezse devrilmeliydi.
Gazi İttihatçılarla anlaşmak ve beraber çalışmak istiyordu. Bu nedenle İzmit’e davet ettiği Kara Kemal Bey’e (Paşa 16 Mayıs 2019’dan sonra uzun süre İstanbul’a ayak basmadı) birlikte çalışmayı teklif etti. Kemal Bey memlekette kalan İttihatçıların katılacağı bir kongre düzenleyerek bu teklifi değerlendirmek için izin istedi. İttihatçıların son kongresi Gazinin dokuz umdesiyle çelişen bir bildirge yayınlayınca birlikte çalışılamayacağı netleşti. İttihatçıların lider kadrosu zamanın ruhunu yakalayamadığından Türkiye büyük bir fırsatı kaçırdı.
Çok zayıflamış olsalar da mandacılar da bir başka gruptu. İsmet Paşa zamanla mandacılardan kopmuş Gazinin en yakın çalışma arkadaşlarından biri olmuştu. Mandacılar cumhuriyetin ilanına karşı değillerdi. Taze cumhuriyetin kalkınması için ABD mandasının şart olduğunu düşünüyorlardı. Bu düşünce Gazinin tam bağımsızlık ilkesiyle çeliştiği gibi mandası olmayan, mandacılığa karşı olan Birleşik Devletlerin siyasetine de uygun değildi. Gerçekleştirilmesi mümkün olmayan bir fanteziydi.
Yani nasıl ki Milli Mücadeleyi Gazi ve etrafındaki dar bir kadro başlatmışsa cumhuriyeti de Gazi ve etrafındaki dar bir kadro kurdu. Kurtuluş savaşına katılan Karabekir liderliğindeki Paşalar, İttihatçılar ve Mandacılar cumhuriyetin kurulmasını desteklemediler. Nasıl ki Milli Mücadelede sonuç alındıkça Kuvvacılar çoğalıp güçlendilerse cumhuriyet kurulduktan sonra zamanla geniş kitlelerce benimsendi.
Bu gerçekleri biran için dikkate almasak bile, bugünkü CHP’nin Atatürk’ün CHP’si olduğu iddia edilemez. Zira CHP tarihi süreçte kırılmalar yaşadı. Defalarca değişti ve dönüştü.
İlk kırılma Gazi vefat edince yaşandı. Yeni genel başkan, o zamanki ifadeyle Milli Şef devlet dairelerinden, pullardan ve paralardan Atatürk’ün resmini ve ismini kaldırttı. Atatürk’ün naaşı tam 12 yıl müzede kokutuldu. Dünyada bu vefasızlığın bir benzeri yoktur. ‘’Dönem savaş dönemiydi’’ demeyin. İnönü’nün büstlerine ve heykellerine harcanan tutar, Anıtkabir’in maliyetinden fazlaydı.
Atatürk’ün ilk işi Aşar Vergisini kaldırmak oldu. İnönü Aşarı angaryayla birlikte yeniden getirdi. Atatürk devrinde köylü milletin efendisiydi. İnönü devrinde köylü kıyafetiyle Ulus, Kızılay, Tarlabaşı ve Beyoğlu gibi semtlere girmek yasaktı. Atatürk parasız yatılı okullar açarak fırsat eşitliği sağlamaya çalıştı. İnönü köy çocuklarının köy enstitüleri dışında eğitim almalarını yasaklayarak fırsat eşitliğini yok etti. İnönü CHP’si Atatürk CHP’sinin antitezidir.
İkinci kırılma Ecevit’in genel başkan olmasıyla başladı. Ecevit Atatürk’e şekille yani üst yapıyla uğraştığı ve toplumu gerçekten dönüştürecek olan altyapıya gereken önemi vermediği iddiasıyla eleştirdi.
Üçüncü kırılma CHP 12 Eylül de kapatılınca yaşandı. CHP, 1992 senesinde yapılan yasal düzenlemeyle Baykal’ın liderliğinde yeniden açıldı. SHP’den ayrılan Baykal ve hizbi hakim oldu SHP’ye. 1994 yerel seçimlerinde CHP ve SHP başarısız oldular. 1995 genel seçimlerinde barajı aşmak için birleştiler. 1992 yılında açılan CHP’nin de 1995 yılında SHP ile birleşen CHP’nin de 1980 yılında kapatılan CHP ile ilgisi yoktu. Ne lideri aynıydı ne kadrosu ne ilkeleri ne de takip ettiği siyaset. Rüşvet, yolsuzluk ve becerisizlikle anılan SHP isminin yerine CHP markası monte edildi.
Haddizatında Atatürk hiçbir zaman CHP’yi istediği noktaya getiremedi. CHP’nin kalkınmada başarılı olamayacağını gördüğünden sanayileşmeyi İş Bankası eliyle yürüttü. Serbest Fırkanın kurulmasının başlıca nedenlerinden biri de Gazinin CHP’den memnuniyetsizliğiydi. Ama İsmet Paşanın dalaverelerini aşamadı; Serbest Fırkayı yaşatamadı.
Gazi, Serbest Fırkanın kapatılmasından sonra İş Bankasının Genel Müdürü Bayar’ı İktisat Vekili olarak atarken yaptığı konuşmada memleketin halinden şikayet eder: ‘’Kahroluyorum Celal Bey, büyük bir ıstırap içinde kahroluyorum’’
Gazi Mustafa Kemal Atatürk Türk milletinin müştereğidir. Onu sahiplenmeye çalışması CHP’yi büyütmez Gaziye, Gazinin ismine ve hatırasına zarar verir. Atatürk-CHP özdeşleşmesi CHP’nin yaptığı hataların Gazi’ye mal edilmesine yol açar. Gazi sadece Türklükle, Türk milletiyle ve Türkiye Cumhuriyet’iyle özdeşleşebilir.
Yazarın Diğer Yazıları
Yorumlar
- Alp Demir
Aynen katılıyorum ve ilave ediyorum. CHP iktidar olabilmek adına terör örgütü ile iş birliği yapmıştır ve hala da aynı kafaya sahiptir. Ne yazık ki MHP ve AKP, kendisini islamcılık, ümmetçilik kafesinden kurtaramadığı için, seküler Türk Milliyetçilerini CHP'ye mahkum etmiştir. Bu gün bunun ağır sonuçlarını yaşıyoruz. Türk Milliyetçilerinin bölünmeye değil, birleşmeye ihtiyacı var ve artık bu din ve ümmet konusunu tamamen siyasetten kovmak gerekiyor. Bunun bize zarardan başka bir faydası olmadı, olmayacak da. Gazi müslüman mı değil mi Tanrı bilir, ama müslüman olmamasının zerre kadar bir sakıncası yoktur. Atilla da müslüman değildi.
- Vural TURAN
Cumhuriyeti Atatürk ve arkadaşları kurdu. Cumhuriyet halk partisini de Atatürk ve arkadaşları kurdu. O zaman 2. Bir parti yoktu.
- Ali Rıza Bilgin
Gazi lık ve şehitlik İslâmi bir makamdır.Kamâl Paşa Müslüman değildi ki GAZİ olsun!
