Köşe Yazısı

Suriye - PYD 27 Ocak Anlaşması

Alparslan Türkoğlu
Alparslan Türkoğlu
4 dk Sesli Dinle 1

Öncelikle 18 Ocak’ta imzalanan anlaşmayla ilgili yapılan yanlış yorumların düzeltilmesinde fayda var. Suriye, 14 vilayetten oluşuyor. Operasyona kadar bu vilayetlerden üçü PYD’nin kontrolündeydi: Haseke, Rakka ve Deyrizor. Bu vilayetler dışında, Halep’in Aynelarap (Kobani) ilçesi ve iki mahallesi de PYD’nin işgalindeydi. Anlaşmayla Rakka ve Deyrizor idari ve askeri olarak Şam’a bağlanıyor. Haseke’nin idari olarak merkeze bağlanacağının vurgulanması, askeri olarak bağlanmayacağından değil. Rakka, Deyrizor ve Halep’in iki mahallesindeki teröristler Haseke’de toplandılar. Bunlar ya silahlarını bırakarak sivil hayata dönecekler ya da bireysel olarak Suriye güvenlik güçlerine katılacaklar. Bu süreç bittikten sonra Haseke’ye de Suriye güvenlik güçleri girecek. Yani Haseke’de askeri olarak Şam’a bağlanacak. Anlaşmada Aynelarap’ın ayrıca geçmesinin nedeni, Halep’e bağlı bir ilçe olması. Aksi halde Aynelarap anlaşmanın dışında kalırdı. Anlaşmanın şüphesiz en önemli maddesi, orduya katılımın bireysel olacağını kayıt altına alan madde. Bu olduğunda terör örgütünün Suriye kolu tarihe karışmış olacak. Enerji sahalarının, barajların, madenlerin ve sınır kapılarının Şam’a bağlanması, fiili durumun kayda geçirilmesinden ibaret. Terör örgütü gelir kaynaklarının tamamını kaybetti.

18 Ocak anlaşması, terör örgütü açısından 10 Mart anlaşmasının oldukça gerisinde. Eğer terör örgütü ateşkes bittikten son direnmeye yani savaşmaya karar verirse, 18 Ocak anlaşması da tarih olur. Terör örgütü kazanımlarını maksimize etmeye çalışırken o kadar yanlış stratejiler takip etti ki sürekli daha geriye düştü. Üstlerin kabul ettiği şartlara alttakiler riayet etmedi. Haseke’nin imzaladığını Kandil reddetti. Kandildeki baronlardan birinin emrini diğeri lağıv etti. Her şey aleni olduğundan, çok başlılık ve örgüt içinde mücadele yaşandığı gözler önüne serildi. Abdi imzaladığı anlaşmaları reddetmek zorunda bırakıldı. Sivillerin canlı bomba olarak kullanması ve Kandil ne derse yapılması örgütün diğer handikaplarıydı.

PYD süreci inanılmayacak kadar kötü yönetirken Şam, Türk devlet aklının bir yansıması olsa gerek, bir o kadar iyi yönetti. Her seferinde, operasyon başlatılmadan önce insani koridor açılarak siviller tahliye edildi.

Sivillerin zarar görmemesi için gerekli tedbirler alındı. Anlaşma ve ateşkes koşullarına uyuldu. PYD’nin ateşkes çağrılarının hepsi kabul edildi. Düşünün Suriye PYD’nin işgalindeki Aynelarap’a onlarca tır yardım malzemesi gönderdi. Daha da gönderecek. Şam operasyon sürerken defalarca af ilan etti. Silahlarıyla birlikte teslim olan teröristleri, silahlarını alarak serbest bıraktı.

Amerikalıların önem verdiği konuların başında DEAŞ’lı mahkumlar geliyor. Suriye’de 8800 civarında DEAŞ’lı terörist cezaevlerinde ve aileleriyle birlikte kamplarda kalıyorlar. PYD ABD’den istediği desteği alamayınca 120 mahkumu serbest bıraktı. Suriye güvenlik güçleri bahse konu mahkumların çoğunu yakaladı. ABD açısından mahkumların serbest bırakılması olabilecek en kötü şey. PYD’nin bu kadar pervasız hareket etmesi ABD ile ilişkilerini onarılamaz noktaya getirdi.
Haddizatında ateşkesin Amerika’nın talebi üzerine önce dört, sonra on beş gün uzatılmasının gerekçesi de DEAŞ’lıların Irak’a sevk edilmesi. Amerika, PYD’nin anlaşmaya uymamasını yüksek ihtimal olarak gördüğünden, mahkumları Irak’a taşıyor. Savaş ortamında teröristlerin kaçmasını istemiyor. Rusya’nın bugüne kadar tahliye etmediği Kamışlı askeri üssünü tahliye etmesi, Kremlin’in de savaş ihtimalini yüksek gördüğünü gösteriyor.

27 Ocak gecesinin geç saatlerinde taraflar 18 Ocak anlaşmasının nasıl uygulanacağı konusunda anlaştıklarını duyurdular. Buna göre Haseke, Kamışlı ve Aynelarap’a Suriye ordusu girmeyecek. Güvenlik güçleri girerek iki gün içinde güvenliği sağlayacak. Ordu ve PYD güçleri bu süreç zarfında konumlarını değiştirmeyecekler.

Güvenlik güçleri kentleri teslim aldıktan sonra PYD’liler ya silahlarını temsil ederek sivil hayata dönecekler ya da silahlarıyla birlikte Suriye ordusuna katılacaklar. Suriyeli olmayan teröristler Irak’a gidecekler. Bu süreçler bittiğinde ordu kışlasına dönecek.

Tarafların Haseke valisinin ve savunma bakan yardımcısının kimler olacağı konusunda anlaştıkları bildiriliyor. Suriye’de özerk bölge olmayacak ama valiler güçlü olacak. Anayasa’nın onaylanmasından sonra valilerin iki dereceli seçimle göreve gelmesi planlanıyor. Ahali il genel meclisi üyelerini seçecek. İl genel meclisi üyeleri valileri seçecek.

Türkiye’de hala geniş kesimler PYD ile Suriye Kürtlerini özdeşleştiriyor. Oysa Suriye Kürtlerinin baskın çoğunluğu da aynı aşiretler gibi, PYD’ye karşılar. Bunlar rehin alınmış insanlar. On iki yıldır zülüm altında yaşıyorlar. Suriye’de gelecekte gerçek seçimler olursa PYD bir başka çöküş daha yaşayacak.

Şam’ın vatandaşlık ve ana dilde dahil olmak üzere, Kürtlere yeni haklar tanıyan kararname yayınlaması, PYD’ye olan halk desteğini daha da zayıflattı. PYD istismar ettiği argümanlarını kaybetti. Eğer Suriye de ekonomik durum iyileşirse, refah artarsa, PYD her geçen gün daha da marjinalleşir.

Şam isteseydi PYD’ yi ezebilirdi. PYD şehir merkezlerine yerleştiğinden bu durumda on binlerce sivil ölecek ve yaralanacaktı. Devlet ile Kürtler, Araplarla Kürtler arasına kan davası girecekti. Oysa mevcut strateji, Kürtlerle terör örgütünün ayrıştırılması üzerine kurulu. PYD zayıflatılacak. Kürtler kimliklerini ve değerlerini muhafaza ederek Suriye’nin eşit vatandaşları olacaklar.

Bu Yazıyı Paylaş