TDT PLUS
TDT kurulduğundan beri otuzdan fazla zirve yaptı. Bunlardan; Türkçe Konuşan Devlet Başkanları zirvesinden Türk Keneşine geçme kararının alındığı toplantıda, Türk Keneşinin Türk Devletleri Teşkilatına dönüştüğü zirvede ve Özbekistan’ın tam, Türkmenistan ve Macaristan’ın gözlemci olarak kabul edildiği oturumda, hayati kararlar alındı. Salı günü toplanan zirvede de-uzun bir aradan sonra- hepsi birbirinden ehemmiyetli kararlar alındı. Bu kararlar eğer hakkıyla yerine getirilirse Türk milletinin de dünyanın da kaderi değişir.
Alınan en önemli karar diyemiyorum, zira kararlar birbirinden önemli, alınan en mühim kararlardan biri teşkilatın bünyesinde TDT PLUS ismini taşıyan üyelik statüsünün oluşturulması.
Bugün itibariyle örgütün beş asil (Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan), üç gözlemci üyesi (Macaristan, Türkmenistan, KKTC) var. Bu yapıyla ancak bölgesel güç olunabilir. Küresel güç olunamaz. Yıllardır teşkilatın genişleme stratejisinin nasıl olması gerektiği tartışılıyor. Bu konuda ülkeler arasında fikir farklılığı olduğu gibi devletlerde resmi görüşlerini belirlemiş değillerdi. Yani Türk devletlerinin karar mercilerinde olanlar arasında da fikir ayrılığı vardı. Çok azınlıkta da kalsalar ‘’genişlemeyelim’’ diyenlerde var.
Görüşlerden biri, Bosna-Hersek, Kosova, Tacikistan, Arnavutluk gibi tarihi süreçte Türk milletiyle bütünleşmiş devletleri üye olarak almaktı. Bir diğer görüş, Estonya, Finlandiya, Moğolistan gibi Türkçe ile akraba dilleri konuşan milletlerin devletlerini bünyeye katmaktı. Bu fikirlerin dezavantajı teşkilatı yeterince güçlendiremeyecek olmalarıydı.
En çok taraftarı olan görüş, Turani ulusları üye yapmaktı. Bu yöntem belirlendiğinde ‘’Hangi ulusun Turani olduğuna kim karar verecek?’’ sualiyle karşılaşıyoruz. Turan Kurultayına altmıştan fazla devletin katıldığı oldu. Bununla birlikte en kapsayıcı ve teşkilatı en güçlendirecek formül bu. Zira Japonya ve Kore gibi güçlü devletler, Bulgaristan, Finlandiya, Estonya gibi AB üyeleri Turaniler. Bu alternatifin handikabı, çok açılarak ‘’Türk’’ vasfını yitirmek ihtimalinin olması.
Bir başka görüş, Türk azınlıkları olan devletleri de üye yapmak. Eğer söz konusu azınlığın özerk devleti veya yönetimi varsa oluşturulacak bir formülle özerk Türk devletini veya bölgesini üye, bağlı olduğu bağımsız devleti gözlemci olarak almayı önerenler vardı. Rusya, Çin ve Moldova’ya bağlı Türk devletleri veya bölgeleri var. Bu yöntemle yüründüğünde İran, Afganistan, Irak, Almanya ve Moğolistan gibi kalabalık Türk halklarının yaşadığı devletler kapsama alanının dışında kalıyor. Gerçi ‘’TDT devletlerin üye olduğu bir teşkilat. Türk vasfı olmayan devletlerin Türk vatandaşları olsa bile üye olmaması normal’’ denilebilir.
Ben ve ağabeyim kaleme aldığımız makalelerde bu alternatiflerinin hepsinin birden olması gerektiğini savunduk. Hatta bu alternatiflerden hiçbirine girmeyen ama Türk dostu olan Pakistan, Endonezya, Somali, Malezya ve Bangladeş gibi devletleri de en azından gözlemci üye yapabilmeliyiz. Fakat genişleme stratejimiz sindire sindire olmalı. Teşkilatı, devletlerin üye olmak isteyecekleri bir organizasyona dönüştürmeliyiz.
Türklerle bütünleşmiş devletlerin, Turani kökenli ve Altay dil grubunu konuşan milletlerin devletlerinin, TDT’ ye üye olmasında yadırganacak bir şey yok. Özellikle Japonya ve Kore’nin üye olması stratejik önemde. Zira bu devletler dünyanın en büyük ekonomilerine sahipler. Japon ekonomisi, TDT ülkelerinin toplamının iki katından büyük. Kore ekonomisiyse TDT ülkelerinin toplam ekonomilerinden daha büyük. Yani bu ülkeleri üye yaptığımızda, TDT ekonomi alanında ABD, AB ve Çin gibi küresel bir oyuncu olur.
Japonya ve Kore ile Türk ülkeleri birbirlerini tamamlayan özelliklere sahipler. Bu ülkelerin nüfusları azalıyor ve yaşlanıyor. Türk ülkelerinin nüfusları genç ve artıyor. Bu ülkeler Çin’den göçmen gelmesinden rahatsızlar. Türk ülkelerinde işsizlik var. Bu ülkeler göçmen gelmesin diye yatırımlarını dışarıya kaydırmak istiyorlar. Türk devletlerinin yabancı yatırıma ihtiyacı var. Bu ülkeler enerji ve hammadde ithal ediyorlar. Türk ülkeleri bu kalemlerde ihracatçı. Geçmişte bu uluslarla Türkler arasında hiç savaş olmamış. Üç ulusunda tarihte en büyük düşmanı Çin’di. Özellikle Kore’de aydınlar arasında Korelilerin Türk soylu oldukları fikri giderek yayılıyor.
Kore ve Japonya’nın Türk devletlerinin tamamı ile ilişkileri iyi. Bununla birlikte Japonya’nın komşuları nezdindeki imajı ikinci dünya harbinde yaptıklarından dolayı berbat. Bu ilişkilerin yakın gelecekte düzelmesi olanaksız. Düşünün Kore ve Japonya’yı ASEAN’ a üye yapmadılar. Yani Japonya ve Kore yalnızlık çekiyor. TDT onlar içinde açılım olacaktır. Türkistan’da kalabalık Koreli azınlıklar var. İlaveten Kore ve Japonya, Türkistan’da büyük yatırımcılar. Bu avantajlar ilişkilerin gelişmesini ve ekonomik bütünleşmeyi kolaylaştıracaktır.
Türk dostu devletler kategorisinde stratejik açıdan en önemli ülke nükleer silahları ve güçlü ordusu olan Pakistan. Pakistan her sıkıştığımızda bize hesapsız kitapsız dostluk elini uzatıyor. En son Karabağ savaşında ‘’üç devlet, tek millet’’ sloganlarıyla sokaklara döküldüler. En çok tweeti onlar attılar. Silah, mühimmat ne lazımsa verdiler. Bu dostluk eskiden Türkiye’ye yönelikti, Karabağ savaşından sonra bütün Türklere yöneldi.
Gelelim en netameli konuya. Kalabalık Türk azınlıklarının yaşadığı devletlere. Türklerin %40’ı Türk olmayan devletlerin vatandaşlarılar. Ya onları görmezden geleceğiz. Ya da onlarla da ilişkilerimizi geliştireceğiz. Ama bunu Rusya, Çin ve İran gibi devletlere rağmen yapamayız. Bu nedenle önerim bağımsız devletin gözlemci, özerk Türk devletinin ve özerk Türk bölgesinin üye olacağı bir statünün oluşturulması. Bu yöntemle bağımsız devletleri olmayan Türklere de ulaşırız.
Başlangıçta Çin, Afganistan ve İran TDT’ ye üye olmak istemeyebilirler. (Rusya TDT kurulduğunda üye olmak istediğini deklere etmişti. Kaldı ki Rusya’ya bağlı özerk Türk cumhuriyetleri TÜRKSOY’ a üyeler.) Fakat AB ve İngiltere kesinlikle gözlemci olurlar. Hem bu üyelikler hem de teşkilatın zamanla güçlenmesi, Çin ve İran’ın kararlarını değiştirmelerini gerektirebilir. Meydanı Batılılara bırakmak istemeyeceklerdir. Neticede üye olmazlarsa kaybettiğimiz bir şey yok. Üye olurlarsa hem teşkilat güçlenir hem soydaşlarımızla ilişkilerimiz gelişir hem de bilhassa Çin, Türkleri bu kadar pervasızca ezemez.
Teşkilatın genişlemeyi hedeflemesi ve TDT PLUS gibi bir statü oluşturması gerçekten devrim niteliğinde. Bundan önceki zirveleri ‘’söz çok eylem yok’’ diye eleştirmiştim. Bu zirveyi alkışlıyor, bir an önce harekete geçilmesini umuyorum.
