Venezüella da ne, neden, nasıl oluyor?
Venezüella’nın bugünlere nasıl geldiğine ilgi duyan okurlarım, 30 Ekim tarihinde yayınlanan https://www.habererk.com/makale/venezuella-nin-gercek-hikayesi_300048/ makaleme göz atabilirler.
ABD dün gerçekleştirdiği operasyonla bir taşla en az yedi kuş vurdu. Venezüella dünyanın en zengin petrol rezervine sahip. Doğalgaz, altın, platin, nadir toprak elementleri ve belli başlı madenlerde devasa stokları var. Artık bu zenginlikleri Beyaz Saray kontrol edecek.
Venezüella’nın en büyük müşterisi Çin. Venezüella abluka altında olduğundan doğal kaynaklarını Çin’e hem ham olarak hem de piyasa fiyatından oldukça düşük fiyatlara satıyordu. Mesela petrolün %85’i Çin’e gidiyordu. Artık Çin, ticarete devam etse bile, bu fiyatlarla alım yapamayacak. Dolayısıyla maliyetleri artacak, rekabet gücü düşecek ve büyüme hızı azalacak.
Venezüella yaptırım uygulandığından kapasitesinin çok altında üretim yapabiliyordu. Kısa süre zarfında üretiminin katlanarak arttığına şahit olacağız. Yani enerji ve maden fiyatları azda olsa düşecek. Daha önemlisi fiyat istikrarı sağlanacak. Fiyatlarda ani düşüş ve yükselişler olmayacak.
On milyondan fazla Venezüellalı fukaralık nedeniyle yurtdışında. Bunların dört milyon kadarı Amerika’da. Gerisi Venezüella’nın komşularında. Venezüellalılar çok düşük ücretlerle daha uzun süreler çalışmaya razı olduklarından milyonlarca Kolombiyalının, Meksikalının ve Kübalının işlerini kaybederek ABD’ye göç etmesine yol açtılar. Günümüzde de milyonlarca Venezüellalı göç edebilmek için fırsat kolluyor, şartları zorluyordu. Ekonominin hareketlenmesiyle birlikte göç duracağından hem ABD hem de Venezüella’nın komşuları rahatlayacak. İlerleyen süreçte, geri dönüşler başladığında, komşu ülkelerde ve Amerika’da işsizlik azalacak.
Eskiden Amerika’ya giden uyuşturucu Kolombiya’da üretilirdi. Birleşik Devletlerin Kolombiya devletiyle iş birliği yaparak düzenlediği operasyonlar neticesinde uyuşturucu üretimi Venezüella ve Meksika’ya kaydı. ABD Kolombiya’da yaptığını Venezüella’da da yapacak. Uyuşturucu kartelini ezecek. Bu operasyon Amerika’ya uyuşturucu sevk eden ve sevk edebilecek olan diğer devletlerin liderlerine de -başta İran olmak üzere ABD ile ters düşen ülkelere de- mesaj niteliğinde: ‘’Bir gece ansızın gelir sizi de yatağınızdan teslim alıp götürürüm.’’
Bu operasyon Amerika açısından güç gösterisiyken yani ABD’nin süper güç pozisyonunu pekiştirirken, rakipleri olan Çin ve Rusya’yı zayıflattı. Çin ve Rusya saldırıyı sadece kınadılar. İsrail ve ABD’nin, müttefikleri olan İran’ı 12 gün boyunca bombalamalarını seyrettikleri gibi, bu operasyon karşısında da bir şey yapamadılar. Dünya Rusya ve Çin’in müttefiki olmanın koruma zırhı sağlamadığını bir kez daha gördü. Oysa ABD’nin müttefikleri olan İsrail ve Tayvan’a verdiği destek ortada. İsrail için tüm kaynaklarını seferber ediyor. ‘’Tayvan’a yapılan saldırıyı Amerika’ya yapılmış sayarım. Sıkıysa saldır’’ diyor Çin’e.
‘’Amerika kıtasını Birleşik Devletlerin arka bahçesi’’ olarak tanımlayan Ulusal Strateji Belgesi yayınlanalı henüz bir ay oldu. ABD Maduro ve eşini esir alarak diğer devletlere göz dağı verdi. Latin Amerika’daki en büyük yabancı yatırımcı Çin. Latin Amerika devletlerinin en çok ticaret yaptıkları ülke de Çin. Ama artık Çin’le ilişkilerinde daha dikkatli davranacaklar. ABD’nin ikaz ve ricalarına önem verecekler. Yani Beyaz Saray Latin Amerika’daki hedeflerine daha kolay ulaşacak.
ABD operasyonla aynı anda, muhtemelen hedef şaşırtmak için, Venezüella’daki askeri hedefleri bombaladı. Venezüella’nın Çin ve Rusya’dan aldığı uçaklar, füzesavarlar bombalamaya engel olamadı. Mukabele bile edemediler. Daha önce İran ve Hindistan’da da yaşanan bu tablo sayesinde, ABD daha fazla silah ve mühimmat satacaktır. Çin ve Rusya müşteri kaybedecek.
Trump operasyondan sonra yaptığı ilk konuşmada ‘’Venezüella’yı biz yöneteceğiz. Chavez ve Maduro bize ait petrol sahalarını çaldı’’ dedi. Chavez iktidara geldiğinde yani 26 yıl önce çoğu Amerikalılara ait olan petrol ve maden şirketlerini kamulaştırdı. Bu kamulaştırma karşılığında muhataplarına ödeme yapmadı. Trump petrol sahalarını Amerikan şirketlerine geri verecek ve 26 yıl için Venezüella’dan tazminat almalarını sağlayacak. Böylece Amerikan ekonomisine kaynak enjekte edecek.
Venezüella petrolü koyu ve katıdır. Amerikan şirketleri kamulaştırmaya kadar ABD’deki rafinerilerinde bu petrolden akaryakıt üretirlerdi. Amerika’da satılan akaryakıtın yarısından fazlası Venezüella orjinliydi. Kamulaştırmadan sonra bu ticaret sürekli azaldı. Ambargo uygulanmaya başlayınca sonlandı. Amerika’daki rafineriler diğer petrollerden daha koyu ve katı olan Venezüella petrolüne göre tasarlandıklarından, atıl hale geldiler. Trump bu ticareti yeniden canlandırarak rafinerileri ve kapanan akaryakıt istasyonlarını hareketlendirecek. On binlerce işsiz iş bulacak. Rekabet artacak vatandaşlar kazanacak.
Birleşik Devletlerde çoğu Demokratlara oy veren dört milyon kadar Venezüellalı ve altmış milyon kadar Latin Amerikalı var. Bunları Avrupa’daki Türk işçileri gibi düşünmeyin. Tamamını olmasa da ekseriyetini yurtdışındaki PKK sempatizanları ve FETÖ’ cüler gibi düşünün. Bu operasyon anketlere göre oy kaybetmekte olan Trump’a, kasım ayında yapılacak seçimlerde, can suyu olacak.
Maduro devrildiğinden, ekonomi hareketlendiğinden, 26 yıldır mevzubahis dahi edilmeyen Amerikan şirketlerinin hakları geri alındığından, işsizlik azaldığından, göçmen gelişleri durduğundan ve uyuşturucu gelişi azaldığından kısaca farklı sebeplerle milyonlarca Latino Cumhuriyetçilere oy verecek.
Şöyle düşünün: Venezüella 26 yıl önce Amerikan şirketlerini para ödemeden kamulaştırmış. O günden bugüne göreve gelen başkanlar bu konuyu gündeme bile getirmemişken, Trump Venezüella Başkanını derdest etmiş, cezaevine atmış, sahaları Amerikalılara geri vermiş. Siz Amerikalı olsanız oy vermez misiniz?
Yazarın Diğer Yazıları
Yorumlar
- Alp Demir
Trump Amerika halkına çalışacağım diye geldi ve öyle de yapıyor. Bizdekiler ise, sadece araplara çalışır. Ve evet son sorunuza cevap olarak ben de olsam verirdim.
